BRRM - Bad Ragaz Ring Method
Jest metodą wykorzystywaną w reedukacji mięśni z zastosowaniem fizycznych właściwości wody w współpracy z pacjentem w programie z zastosowaniem progresywnego oporu. Metoda ta używana jest równie biernie w stretchingu, elongacji tułowia, redukcji podwyższonego napięcia mięśniowego czy też w relaksacji. Poszczególne techniki tej metody nakierowane są na tułów, kończyny górne i dolne. Wykonywane są jednostronnie, dwustronnie, symetrycznie lub asymetrycznie. Metoda BRRM opiera się na zasadach PNF zastosowanych w środowisku wodnym.
Historia
Metoda ta rozwinęła się na przestrzeni lat w termalnych źródłach Bad Ragaz w Szwajcarii. Pierwsze udokumentowane wykorzystanie źródeł odnotowano w 1200 r. W 1930 r. pacjenci rozpoczęli wykorzystywać wody uzdrowiskowe miejscowości Bad Ragaz w celach leczniczych i w aktywnej terapii. Pacjenci przeprowadzali ćwiczenia oparte o czynny zakres ruchomości wykorzystując zabezpieczenie w postaci ufiksowanych desek. Dodatkowo wykorzystywano paski, rzemienie do ochrony i przytrzymywali się za poręcze oraz uchwyty. W 1950 r. (a dokładniej 1957) w Niemczech dr Knupfer wprowadził postęp do technik wodnych. Jego ćwiczenia udoskonaliły rozpowszechnioną szwajcarską teorię leczenia, w której pacjent znajduje się w pozycji na plecach, zabezpieczony unoszonymi na wodzie krążkami ułożonymi wokół szyi i miednicy oraz pod kolanami i kostkami. Ćwiczenia te składały się z prostych łańcuchów ruchowych, biernych, wykonywanych od stawu do stawu, w pojedynczej płaszczyźnie ruchu. Jednocześnie techniki proprioceptywnego torowania (ułatwiania) nerwowo‑mięśniowego stawały się coraz bardziej popularne. Dlatego załoga Bad Ragaz zmodyfikowała ćwiczenia Knupfera i wprowadziła trójwymiarowe przekątne, ukośne (diagonalne) ruchy. Oficjalnie techniki PNF zostały włączone do technik przez fizjoterapeutę Bridget Davis w 1967 r., powodując tym samym utworzenie znanej dziś metody BRRM. Metoda BRRM dotarła do USA w późnych latach 70.
Podobieństwa do metody PNF
- Ciało na powierzchni stabilizowane jest przez grawitację lub przez podłoże na którym się znajduje. Centrum grawitacji pacjenta (COG) pozostaje takie samo. Opór stosowany jest manualnie przez terapeutę.
- Ciało zanurzone w wodzie stabilizowane jest przez terapeutę oraz pomoce wypornościowe (ręce terapeuty są tylko punktem fixum). Metacentrum pacjenta ciągle ulega zmianie, ponieważ rotacja ciała w wodzie wpływa na to. Pacjent musi nauczyć się przeciwstawiać się temu. Opór stosowany jest manualnie przez terapeutę oraz głównie przez właściwości wody. Metacentrum = zachowanie równowagi między COG pacjenta a zdolnością utrzymania się na powierzchni.
Zasady PNF zastosowane w metodzie BRRM
- Opór/obciążenie stosowany jest przez cały zakres ruchu. Powinien być stopniowany od maksymalnego do minimalnego w zależności od możliwości pacjenta.
- Prawidłowy chwyt stosowany przez terapeutę może służyć między innymi: stymulacji czucia, propriocepcji, skóry, mięśni, jak również może ułatwić wykonanie ruchu. Terapeuta powinien trzymać swoje kciuki poza zasięgiem ruchu wykonywanego przez pacjenta.
- Wzorce „pchaj”, „ciągnij” (kompresja i trakcja odpowiednio) działają na struktury stawowe i zakończenia sensoryczne nerwów, aby ułatwić odruchowe rozciągnięcie mięśnia. Kompresja ułatwia stabilizację i kokontrakcję, natomiast trakcja ułatwia uzyskanie izotonicznego napięcia mięśni.
- Izotoniczne ćwiczenia wymagają od pacjenta i terapeuty wykonania ruchu.
- Izokinetyczne ćwiczenia wymagają od pacjenta wykonania ruchu podczas gdy terapeuta pozostaje w miejscu.
- Izometryczne ćwiczenia wymagają od pacjenta stabilizacji z kokontrakcją podczas gdy terapeuta porusza pacjentem w wodzie.
- Krótkie, precyzyjne komendy wydawane przez terapeutę ułatwiają wykonywanie czynnego ruchu.
- Chwyt stopniowany – od proksymalnego do dystalnego – powoduje wzrost trudności wykonywania trenowanego wzorca, powodując tym samym naturalne stopniowanie trudności ćwiczenia i wzrost wytrzymałości.
- Ułatwienie słabym mięśniom wykonania ruchu poprzez przeniesienie wzorca (ipsilateralnego lub kontralateralnego) aktywności z silnych mięśni na słabe.
- Podczas pracy dynamicznej terapeuta może ocenić możliwości ruchowe pacjenta i dostosowywać lub zmieniać zastosowany opór w każdym wzorcu ruchowym.
- Mięśnie i stawy są ćwiczone we wzorcach ruchowych, które są naturalne i funkcjonalne dla pacjenta.
Cele leczenia
- Reedukacja mięśniowa
- Zmniejszenie napięcia mięśniowego
- Rozluźnienie
- Wyrównanie posturalne
- Stabilizacja tułowia
- Przygotowanie do przenoszenia obciążenia na kończyny dolne
- Przygotowanie do nauki chodu
- Wzrost ogólnej wytrzymałości
- Wzmocnienie
- Zwiększenie zakresu ruchomości
- Trakcja, elongacja kręgosłupa
- Przywrócenie naturalnych wzorców ruchowych kończyn dolnych i górnych
Zastosowanie
- Ortopedyczne i reumatologiczne dysfunkcje, w tym przed- i pooperacyjne stany dotyczące kończyn dolnych oraz tułowia (złamania, uszkodzenia tkanek miękkich).
- Metoda ta stosowana jest we wszystkich jednostkach chorobowych zwyrodnieniowych stawów, wliczając w to RZS i zapalenie kości.
- Choroby neurologiczne oraz zmiany neurologiczne wynikające z udaru, uszkodzenia mózgu, porażenia połowiczego oraz czterokończynowego.
- Uważnie powinno się stosować tę metodę u osób ze spastycznością – nagłe i męczące aktywności powinny być eliminowane, ponieważ mogą spowodować wzrost spastyczności.
- Syndromy bólowe kończyn górnych i dolnych oraz pleców – podczas terapii należy uważnie monitorować pozycję pacjenta; przy pojawiającym się bólu krzyża unikać przeprostu.
- Po zabiegu mastektomii oraz zabiegach kardiochirurgicznych, u pacjentów którzy chcą uzyskać korzyści w przywróceniu siły i gibkości mięśni, należy wykonywać bilateralne wzorce.
- Symptomy opóźnienia rozwojowego, np. opóźniony odruch obronny – stosowane w celu stymulowania i bodźcowania.
Przeciwwskazania i uwagi
- Unikać przemęczenia.
- Początkowo ćwiczenia powinny trwać 5–15 minut.
- Techniki powinny być ograniczone do 15–20 minut do czasu, kiedy siła mięśniowa nie zwiększy się.
- Pacjenci z zaburzeniami przedsionkowymi – terapia powinna być prowadzona w tempie wolnym oraz monitorowana pod względem pojawiania się oczopląsu.
- U niektórych pacjentów metoda ta jest przeciwwskazana ze względu na złe tolerowanie objawów związanych z zaburzeniami przedsionkowymi.
- Techniki należy modyfikować u pacjentów z ostrymi stanami bólowymi dotyczącymi pleców, szyi oraz kończyn.
- Wiele technik umiejscawia pacjenta z dala od terapeuty; przy istniejących objawach bólowych należy zatrzymać ruch po uzyskaniu pełnego zakresu i stopniowo zmieniać kierunek ruchu pacjenta.
- Terapeuta może zmieniać charakter ruchu, prowadząc go w tempie wolnym, a następnie szybkim, lub też poprzez zmianę długości ramienia/dźwigni.
Techniki
- Izokinetyczna
- Izotoniczna
- Izometryczna
- Bierna
Izokinetyczna
Terapeuta funkcjonuje jako stały punkt, gdy pacjent porusza się w wodzie w kierunku, z dala od lub wokół terapeuty. Opór dostosowywany jest w zależności od szybkości ruchu w wodzie.
Izotoniczna
Terapeuta funkcjonuje jako ruchomy punkt ufiksowania. Pacjent może być popychany lub przekręcany w kierunku jego aktywnego ruchu w celu zwiększenia oporu. Ruch może być wspierany przez terapeutę poprzez przesuwanie pacjenta w przeciwnym kierunku do aktywnego ruchu.
Izometryczna
Pacjent posiada stałe miejsce ufiksowania w wodzie podczas gdy terapeuta popycha. Działanie to wspiera stabilizujące napięcie mięśniowe.
Bierna
Terapeuta funkcjonuje jako stały punkt odniesienia, w którym pacjent jest poruszany w wodzie w celu rozluźnienia, relaksacji, rozciągnięcia (elongacji) tułowia, trakcji kręgosłupa oraz zahamowania wzmożonego tonusu mięśniowego.
Zabezpieczenie pacjenta
- Wykorzystanie makaronów, pasów, kołnierzy, kamizelek, kółek ratunkowych oraz innych przyborów które unoszą się na wodzie. Częściej używa się powszechnych pomocy wypornościowych pod szyję i miednicę. Jeśli pacjent „tonie”, niezbędne będzie założenie pomocy wypornościowych na kostki.
- Pacjent powinien być zdolny do dostosowania się do wskazówek i poleceń wydawanych przez terapeutę we wszystkich technikach z wyjątkiem biernej.
- Pozycja kończyn górnych (kkg) może być uzależniona od stopnia niepełnosprawności, np.:
- kończyny górne rozciągnięte, zgięte i odwiedzione nad głową,
- nad głową z łokciami zgiętymi i dłońmi skierowanymi do wewnątrz ułożonymi na głowie,
- łokcie zgięte i spoczywające na klatce piersiowej (ograniczenie ruchomości występujące w MPD),
- inne wariacje.
- Organizacja terapeuty:
- BRRM jest metodą 1:1.
- Terapeuta nie powinien stać głębiej w wodzie niż na wysokości Th8–10 lub do poziomu łopatek (wg Gwen Karett, „Aquatic Rehabilitation”, rozdział 15).
- Jane Styer-Acevedo sugeruje poziom Th4–8 (dane z NDT Based Advanced Aquatic Techniques Conference).
- Ważnym elementem jest fakt, że terapeuta musi stać stabilnie i być punktem odniesienia dla pacjenta.
- Im głębiej terapeuta zanurza się w wodzie, tym mniej stabilną pozycję przybiera.
- Przydatny jest ubiór: buty, ciężarki na kostkę, poruszanie się w miejscu powoduje zwiększenie stabilności.
Program leczniczy
- Długość leczenia jest dyskusyjna i zawarta jest w rozdziale przeciwwskazania.
- Technika relaksacji (bierna) stosowana jest w celu zmniejszenia hipertonii i może być stosowana przed właściwymi, czynnymi ćwiczeniami, które zwiększają i kontrolują napięcie mięśniowe.
- Unikać czynności, które spowodują wzrost spastyczności.
- Jeśli technika bierna jest wymagana, zawsze staraj się łączyć ją z aktywnym ruchem w tej samej sesji terapeutycznej.
- Myśl o tym, jak wytworzyć aktywny ruch w sposób łatwiejszy dla pacjenta.
Stopniowanie ćwiczeń
Po zrozumieniu zasad hydrodynamicznych wiemy, że pewien poziom oporu wywiera na pacjenta ciało poruszające się w wodzie. Obszar obniżonego ciśnienia lub wpływ oporu jest tworzony za ciałem. Łamanie napięcia powierzchniowego tworzy siły tarcia w przedniej części ciała. Oporność może być stopniowo zwiększana przez następujące sugestie:
- zwiększenie prędkości ruchu,
- zmiana kierunku ruchu,
- wykorzystanie pomocy wypornościowych: kółek, pływaków, okularów,
- wykorzystanie obszernych ruchów,
- zmiana długości dźwigni / ramienia,
- zmiana ustawienia rąk (z proksymalnego na dystalny),
- wykorzystanie technik reciprokalnych szybkich, naprzemiennych,
- zwiększenie poziomu zanurzenia.
WZORCE DLA TUŁOWIA
1) Boczne zgięcie tułowia
- Ruch: bierny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- utrzymanie kręgosłupa w linii środkowej,
- ustawienie ramion w różnej pozycji (np. po boku, ręce złożone na krzyż na klatce piersiowej, dłonie splecione i ustawione za głową),
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, a drugie na szyi,
- terapeuta ustawiony:
- a) od strony kkd – pomiędzy odwiedzionymi nogami pacjenta (ręce utrzymują miednicę),
- b) od strony głowy pacjenta (ręce pod pachami).
- Chwyt terapeutyczny:
- Chwyt miednicy: terapeuta układa dłonie na tylno‑bocznej stronie dolnej ćwiartki miednicy, kolanach lub kostkach. Ręce terapeuty mogą zmienić ustawienie z proksymalnego na dystalny (z miednicy na kolana), co powoduje zwiększenie długości dźwigni i wpływa rozluźniająco.
- Chwyt pachowy: terapeuta trzyma dłonie na tylno‑bocznej stronie górnego tułowia, pod pachami.
- Terapeuta porusza pacjentem według kierunku wskazówek zegara oraz odwrotnie.
- Komendy:
- „rozluźnij się”,
- „pozwól mi poruszać twoim ciałem w wodzie”.
- Pozycja końcowa: terapeuta zwraca uwagę, po której stronie ciało pacjenta jest bardziej ograniczone ruchowo w kierunku zgięcia bocznego.
- Progresja:
- poruszanie pacjentem 360° w kierunku ograniczenia,
- zrastanie ramienia dźwigni poprzez zmianę ustawienia rąk z proksymalnej na dystalną.
2) Stabilizacja tułowia
- Ruch: izometryczny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- utrzymanie kręgosłupa w linii środkowej, ręce skierowane wzdłuż tułowia,
- ustawienie ramion jak wcześniej opisane,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na stopach oraz kołnierz szyjny,
- terapeuta ustawiony:
- a) od strony kkd – pomiędzy odwiedzionymi nogami pacjenta (ręce utrzymują miednicę),
- b) od strony głowy pacjenta (ręce pod pachami).
- Chwyt terapeutyczny:
- Chwyt miednicy: terapeuta układa dłonie na tylno‑bocznej stronie dolnej ćwiartki miednicy, kolanach lub kostkach; zmiana z proksymalnego na dystalny wpływa na długość dźwigni i rozluźnienie.
- Chwyt pachowy: terapeuta trzyma dłonie pod pachami, na tylno‑bocznej stronie górnego tułowia.
- Terapeuta porusza pacjentem według kierunku wskazówek zegara oraz odwrotnie.
- Komendy:
- „utrzymaj tułów w pozycji”,
- „nie pozwól mi poruszyć ciała”,
- „wyprostuj swoje ciało”.
- Pozycja końcowa: pacjent utrzymuje wyrównaną pozycję ciała podczas poruszania nim przez terapeutę.
- Progresja:
- stosowanie szybkich, zmiennych technik,
- powolne zmiany technik,
- wykorzystanie techniki rytmicznej stabilizacji,
- powtarzanie technik napięcia lub wzorców,
- pacjent może utrzymać napięcie izometryczne przez dłuższy czas podczas gdy terapeuta porusza jego ciałem,
- pacjent może być proszony o kontrolę ciała podczas zmiany ustawienia rąk z proksymalnej na dystalną (zmiana ramienia dźwigni).
3) Rotacja tułowia
- Ruch: izometryczny, jednostronny (prawy/lewy)
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- tułów pacjenta zrotowany w prawo lub lewo,
- zanurzyć biodro tak, aby dotykało powierzchni wody,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na stopach oraz kołnierz szyjny,
- terapeuta ustawiony od strony głowy pacjenta.
- Chwyt terapeutyczny:
- można użyć chwytu za miednicę lub pod pachami,
- Chwyt miednicy i chwyt pachowy opisane jak wcześniej; zmiana z proksymalnego na dystalny powoduje wzrost dźwigni.
- Komendy:
- „skręć lewe/prawe biodro i przytrzymaj”,
- „trzymaj”,
- „rozluźnij”.
- Pozycja końcowa: pacjent utrzymuje zrotowaną pozycję tułowia do czasu wydania komendy „rozluźnij się”, następnie powraca do pozycji wyjściowej.
- Progresja:
- terapeuta porusza pacjentem szybko, wymagając silniejszego napięcia izometrycznego,
- utrzymanie dłuższego skurczu izometrycznego podczas szybszego poruszania pacjenta,
- zmiana ustawienia rąk z proksymalnego na dystalny.
4) Rotacja tułowia wraz ze zgięciem
- Ruch: izotoniczny, jednostronny (prawy/lewy)
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- tułów zrotowany w prawo lub lewo,
- zanurzyć biodro tak, aby dotykało powierzchni wody,
- na komendę pacjent proszony jest o zgięcie grzbietowe stawu skokowego oraz zgięcie w stawie biodrowym z równoczesnym utrzymaniem wyprostu w stawie kolanowym,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na stopach oraz kołnierz szyjny,
- terapeuta ustawiony od strony głowy pacjenta.
- Chwyt terapeutyczny:
- chwyt pachowy z progresją proksymalną lub dystalną w zależności od możliwości pacjenta.
- Komendy:
- „skręć lewe/prawe biodro i zegnij w stawie biodrowym”,
- „skieruj swoje palce stóp do lewego/prawego ramienia”,
- „rozluźnij się”.
- Pozycja końcowa: pacjent utrzymuje zgięcie tułowia oraz rotację do czasu wydania komendy „rozluźnij się”, następnie powraca do pozycji wyjściowej.
- Progresja:
- terapeuta porusza pacjentem szybko,
- utrzymanie dłuższego napięcia izotonicznego podczas ruchu terapeuty,
- zmiana ustawienia rąk z proksymalnego na dystalny.
5) Rotacja tułowia wraz z wyprostem
- Ruch: izotoniczny, jednostronny (prawy/lewy)
- Źródło: Physiotherapy & Medicine (www.pandm.org)
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- tułów zrotowany w prawo lub lewo,
- zanurzyć biodro tak, aby dotykało powierzchni wody,
- na komendę pacjent proszony jest o zgięcie podeszwowe stawu skokowego oraz wyprost tułowia i stawów biodrowych z utrzymaniem wyprostu w stawach kolanowych,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na stopach oraz kołnierz szyjny,
- terapeuta ustawiony od strony głowy pacjenta.
- Chwyt terapeutyczny:
- chwyt pachowy z progresją proksymalną lub dystalną w zależności od możliwości pacjenta,
- terapeuta porusza pacjenta według ruchów wskazówek zegara.
- Komendy:
- „skręć lewe/prawe biodro i zegnij do tyłu”,
- „przytrzymaj, rozluźnij”,
- „skieruj swoje palce stóp oraz nogę do tyłu”.
- Pozycja końcowa: pacjent kontynuuje rozciągnięcie tułowia utrzymując rotację do momentu wydania komendy „rozluźnij się”, następnie powraca do pozycji wyjściowej.
- Progresja:
- szybkie poruszanie pacjentem,
- utrzymanie dłuższego napięcia izotonicznego podczas poruszania ciałem,
- zmiana ustawienia rąk z proksymalnego na dystalny.
WZORCE DLA KOŃCZYN DOLNYCH
1) Przywiedzenie oraz wyprost w stawie biodrowym wraz z wyprostem w stawie kolanowym – wzorzec „przywiedzenie, wyprost – odwiedzenie, wyprost”
- Ruch: izokinetyczny i bilateralny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny dolne pacjenta są wyprostowane, przywiedzione i w neutralnej pozycji rotacyjnej, z stawami kolanowymi wyprostowanymi,
- terapeuta ustawiony od strony kończyn dolnych pacjenta.
- Chwyt terapeutyczny: palce terapeuty ułożone obustronnie po bocznych powierzchniach kostek, kciuki na przyśrodkowej stronie kostek.
- Komendy: „ciągnij nogi na zewnątrz i rozluźnij się”.
- Pozycja końcowa: kończyny dolne pacjenta obustronnie odwiedzione i wyprostowane w stawie biodrowym oraz kolanowym; terapeuta powraca do pozycji neutralnej.
- Progresja:
- zwiększenie prędkości ruchu w celu zwiększenia oporu,
- dodanie komend „pchaj” i „ciągnij” dla promowania balansu mięśniowego,
- stosowanie manualnego oporu podczas ruchu,
- stosowanie asymetrycznego oporu.
2) Wzorzec „zgięcie‑odwiedzenie‑rotacja zew.”
- Ruch: izokinetyczny i bilateralny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny dolne pacjenta są wyprostowane,
- terapeuta ustawiony od strony kończyn dolnych pacjenta.
- Chwyt terapeutyczny: palce terapeuty położone na obu stopach po stronie grzbietowej, kciuki na głowach kości śródstopia.
- Komendy: „ciągnij nogę w górę, na zewnątrz i rozluźnij się”.
- Pozycja końcowa: kończyny dolne ustawione w zgięciu, odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej w stawie biodrowym oraz w zgięciu w stawie kolanowym; staw skokowy w zgięciu grzbietowym; tułów ustawiony w kierunku terapeuty.
- Progresja:
- zwiększenie prędkości ruchu,
- dodanie komend „pchaj”/„ciągnij” dla balansu mięśniowego,
- manualny opór i asymetryczny opór,
- zmiana odległości terapeuty od aktywnego ruchu pacjenta w celu regulacji siły oporu.
3) Wzorzec „wyprost‑zgięcie” (kd ruchoma / kd nieruchoma)
- Ruch:
- izokinetyczny (ruch kończyn dolnych),
- izometryczny (zatrzymanie ruchu i przytrzymanie mięśni w napięciu),
- jednostronny.
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny dolne wyprostowane, stopy w zgięciu podeszwowym spoczywające na klatce piersiowej terapeuty,
- terapeuta ustawiony od strony kończyn dolnych pacjenta.
- Chwyt terapeutyczny:
- Kd ruchoma – palce terapeuty ułożone na ścięgnie Achillesa, kciuki na przedniej stronie stawu skokowego.
- Kd nieruchoma – ręka terapeuty położona na grzbiecie stopy opartej o klatkę piersiową terapeuty.
- Komendy: „zginaj kolano i rozluźnij”.
- Pozycja końcowa:
- kończyna dolna ruchoma w neutralnej pozycji w stawie biodrowym i zgięciu w stawie kolanowym,
- kończyna dolna nieruchoma pozostaje wyprostowana,
- terapeuta porusza kończyną ruchomą z powrotem do wyprostu.
- Progresja:
- zwiększenie prędkości ruchu w celu zwiększenia oporu,
- dodanie komend „pchaj”/„ciągnij” dla balansu mięśniowego,
- manualny opór podczas ruchu.
4) Przywiedzenie oraz wyprost w stawie biodrowym wraz z techniką „trzymaj”
- Ruch: izokinetyczny i jednostronny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny dolne wyprostowane i przywiedzione,
- terapeuta ustawiony od strony kończyn dolnych.
- Chwyt terapeutyczny: jedna ręka utrzymuje część kończyny dolnej nieruchomą, druga trzyma grzbietową stronę stopy kończyny poruszanej.
- Komendy: „ciągnij nogi na zewnątrz i rozluźnij się”.
- Pozycja końcowa: kończyny dolne obustronnie odwiedzione i wyprostowane; terapeuta powraca do pozycji neutralnej.
- Progresja:
- zwiększenie prędkości ruchu,
- dodanie komend „pchaj”/„ciągnij”,
- progresja przez dodanie dodatkowych ruchów rotacyjnych.
Rotacja wewnętrzna i przywiedzenie wraz z wyprostem w stawie kolanowym – rotacja zewnętrzna w stawie biodrowym, odwiedzenie wraz z wyprostem w stawie kolanowym.
Rotacja zewnętrzna i przywiedzenie wraz z wyprostem w stawie kolanowym – rotacja wewnętrzna i odwodzenie wraz z wyprostem w stawie kolanowym.
5) Wzorzec „odwiedzenie, wyprost – przywiedzenie, wyprost”
- Ruch: izokinetyczny i jednostronny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe umieszczone na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny dolne ustawione w odwiedzeniu i wyproście w stawie biodrowym oraz kolanowym,
- terapeuta ustawiony od strony kończyn dolnych.
- Chwyt terapeutyczny: jedna ręka utrzymuje środkową część kończyny dolnej, druga trzyma grzbietową stronę stopy.
- Komendy: „ciągnij nogę i rozluźnij się”.
- Pozycja końcowa: kończyny dolne przywiedzione i wyprostowane w stawie biodrowym oraz kolanowym; terapeuta powraca do pozycji wyjściowej.
- Progresja:
- zwiększenie prędkości ruchu,
- dodanie komend „pchaj”/„ciągnij”,
- progresja przez dodanie dodatkowych ruchów rotacyjnych.
WZORCE DLA KOŃCZYN GÓRNYCH
1) Wzorzec „odwiedzenie, rotacja zew., wyprost – przywiedzenie, rotacja wew., zgięcie”
- Ruch: izokinetyczny i obustronny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny górne ustawione w przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej wraz ze zgięciem nadgarstka i palców,
- terapeuta ustawiony od głowy pacjenta; aby zanurzyć pacjenta głębiej, terapeuta wchodzi głębiej do wody.
- Chwyt terapeutyczny: ręka terapeuty utrzymuje ramię po stronie prostowników w celu stymulacji, a pacjent porusza się od terapeuty.
- Komendy:
- „pchaj swoimi palcami, nadgarstkiem z powrotem”,
- „przenieś swoje ramię nad głowę”.
- Pozycja końcowa: kończyny górne pacjenta są odwiedzione, w rotacji zewnętrznej w stawie barkowym oraz wyprostowane w nadgarstku i palcach; terapeuta powraca do pozycji wyjściowej.
- Progresja: pacjent może zwiększyć prędkość ruchu w celu zwiększenia oporu.
2) Wzorzec „zgięcie, odwiedzenie, rotacja zew. – wyprost, przywiedzenie, rotacja wew., zgięcie, przywiedzenie”
- Ruch: izokinetyczny i obustronny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny górne ustawione w odwiedzeniu, zgięciu i rotacji zewnętrznej w stawie barkowym oraz wyproście i odwiedzeniu w nadgarstku i palcach,
- terapeuta ustawiony od głowy pacjenta; aby zanurzyć pacjenta, terapeuta wchodzi głębiej do wody.
- Chwyt terapeutyczny:
- pacjent chwyta terapeutę za rękę,
- terapeuta przytrzymuje kciuk pacjenta w celu dostarczenia wkładu czuciowego dla pożądanego ruchu.
- Komendy:
- „ściśnij moją dłoń”,
- „ściągnij w dół moją dłoń”,
- „ciągnij do siebie dłoń”,
- „rozluźnij”.
- Pozycja końcowa: kończyny górne pacjenta są przywiedzione, w rotacji wewnętrznej i wyprostowane w stawie barkowym oraz zgięte i przywiedzione w nadgarstku i palcach; terapeuta powraca do pozycji wyjściowej.
- Progresja: zwiększenie prędkości ruchu przez pacjenta w celu zwiększenia oporu.
3) Wzorzec „wyprost, odwiedzenie, pronacja – zgięcie, przywiedzenie, supinacja”
- Ruch: izokinetyczny i jednostronny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny górne ustawione w wyproście w stawie barkowym, pronacji przedramienia, zgięciu nadgarstka i palców oraz ramieniem ustawionym delikatnie za plecami,
- terapeuta ustawiony od strony głowy pacjenta, ze stopami rozstawionymi na szerokość bioder i jedną nogą wysuniętą do przodu; ruchome ramię pacjenta ustawione jest na przeciwległym biodrze terapeuty.
- Chwyt terapeutyczny: jedna ręka podtrzymuje pacjenta pod pachą, druga chwyta dłoń pacjenta.
- Komendy:
- „pchaj swoimi palcami, nadgarstkiem z powrotem”,
- „ciągnij”,
- „rozluźnij”.
- Pozycja końcowa: pacjent porusza się w pełnym zakresie zgięcia i odwiedzenia w stawie barkowym, ustawia ramię w supinacji oraz wyprost nadgarstka i palców; terapeuta wykonuje pivot, aby powrócić do pozycji wyjściowej.
- Progresja: zwiększenie prędkości ruchu w celu zwiększenia oporu.
4) Wzorzec „zgięcie, odwiedzenie, supinacja – wyprost, przywiedzenie, pronacja”
- Ruch: izokinetyczny i jednostronny
- Pozycja wyjściowa:
- pacjent w pozycji supinacyjnej,
- kółko wypornościowe na wysokości L5–S1, drugie na szyi,
- kończyny górne ustawione w zgięciu w stawie barkowym, supinacji przedramienia, wyproście nadgarstka i palców oraz ramieniem ustawionym delikatnie za plecami,
- terapeuta ustawiony wzdłuż ciała pacjenta; lewa noga terapeuty ustawiona pod prawym barkiem pacjenta (i odwrotnie).
- Chwyt terapeutyczny: jedna ręka stabilizuje przednią część stawu barkowego, druga chwyta pacjenta za rękę po stronie dłoniowej.
- Komendy:
- „ściśnij moje palce mocno”,
- „ciągnij w dół i w kierunku pośladków”,
- „rozluźnij”.
- Pozycja końcowa: pacjent porusza się w pełnym zakresie wyprostu w stawie barkowym, ustawia ramię w pronacji oraz zgięciu nadgarstka i palców; terapeuta wykonuje pivot, aby powrócić do pozycji wyjściowej.
- Progresja: zwiększenie prędkości ruchu w celu zwiększenia oporu.