Choroby zapalne układu nerwowego
Ropne zapalenie opon mózgowych
- gorączka
- zespół oponowy
- zmiany w płynie mózgowo-rdzeniowym (pleocytoza wielojądrzasta — kilkaset do kilkunastu tysięcy komórek w 1 mm3, wzrost zawartości białka, obniżenie stężenia glukozy, obecność bakterii)
Zapalenie opon i mózgu
jw. + objawy mózgowe (zaburzenia świadomości, stany pobudzenia, napady padaczkowe, objawy piramidowe, porażenie nerwów czaszkowych VI, VII, III i VIII).
Ropień mózgu ostry
- gorączka
- bóle głowy
- wymioty
- zaburzenia świadomości
- drgawki
- objawy oponowe
- objawy ogniskowe
- niekiedy tarcza zastoinowa
- znaczna leukocytoza we krwi
Ropień mózgu przewlekły
Stopniowe narastanie objawów wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego i objawów ogniskowych naśladujących nowotwory mózgu.
Gruźlicze zapalenie opon mózgowych i mózgu
- okres zwiastunów – bóle głowy, apatia, brak apetytu, ubytek masy ciała, stany podgorączkowe
- okres podrażnienia – zaburzenia świadomości, narastające bóle głowy, wymioty, porażenia nerwów czaszkowych, korowe objawy ogniskowe, objawy oponowe, drgawki, tarcza zastoinowa, gorączka
- okres porażenny – śpiączka, wyniszczenie, zaburzenia oddechu
- płyn mózgowo-rdzeniowy – niekiedy lekko zażółcony; białko 100 mg% do kilkuset mg% lub więcej; pleocytoza jednojądrzasta — kilkadziesiąt do kilkuset w 1 mm3; obniżenie stężenia cukru poniżej 40 mg%
Kiła układu nerwowego
| bezobjawowa kiła układu nerwowego | wiąd rdzenia |
| kiłowe zapalenie opon | porażenie postępujące |
| kiła mózgowo-rdzeniowa | zanik nerwu wzrokowego |
Neuroborelioza
I okres – pełzający rumień na skórze, gorączka, bóle głowy, mięśni i stawów (objawy samoistne ustępują).
II okres – po kilku tygodniach lub miesiącach mogą wystąpić: podostre zapalenie oponowo-wielokorzeniowe, często z zajęciem nerwów czaszkowych; porażenie obu nerwów twarzowych; zespół Guillaina–Barrégo.
III okres – u niektórych chorych zajęcie stawów lub postaci przewlekłe: mielopatia lub encefalopatia, nieraz naśladujące stwardnienie rozsiane; także zaburzenia pamięci i koncentracji.
Neuroinfekcje wirusowe
- zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych
- zapalenia mózgu
- zapalenia rdzenia kręgowego
- zapalenia wielonerwowe
Wirusowe zapalenie opon często przebiega dwuetapowo: I — nieżyt dróg oddechowych lub objawy jelitowe.
II — ponowny wzrost temperatury
- bóle głowy
- objawy oponowe (niekiedy ogniskowe)
- płyn mózgowo-rdzeniowy – umiarkowana pleocytoza limfocytarna, poziom białka prawidłowy lub nieprzekraczający 1 g/l, stężenie cukru prawidłowe
Objawy
- ogólne objawy zakaźne
- bóle głowy
- gorączka (ew. stany podgorączkowe lub temperatura prawidłowa)
- wymioty, światłowstręt, bóle kończyn
- zaburzenia snu
- zaburzenia świadomości
- drgawki uogólnione lub ogniskowe — niekiedy ruchy mimowolne (głównie mioklonie)
- objawy oponowe
- objawy ogniskowe
- zmiany zapalne w płynie mózgowo-rdzeniowym (lub brak zmian)
- uogólnione zmiany w EEG
- niekiedy tarcza zastoinowa
Zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS)
- zespoły ostre:
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
- zapalenie mózgu
- zapalenie rdzenia
- polineuropatia
- uszkodzenie nerwów czaszkowych
- postępujące otępienie
- rozsiane objawy neurologiczne; przewlekłe zapalenie opon
- przewlekła mielopatia
- przewlekła polineuropatia
- zespoły przewlekłe:
- transmisyjne encefalopatie gąbczaste (choroby prionowe)
- postępujące otępienie
Choroba Creutzfeldta–Jakoba
- objawy piramidowe
- ataksja
- ruchy mimowolne
- mioklonie
- drżenie
- afazja
- ślepota korowa
- niekiedy uszkodzenie rogów przednich rdzenia kręgowego
