Diagnostyka reumatoidalnego zapalenia stawów
Stopnie wydolności pacjenta w reumatologicznym zapaleniu stawów według Goftona
- pełna wydolność czynnościowa, wszystkie ruchy samoobsługi i lokomocji.
- wydolność wystarczająca do wykonywania czynności życia codziennego pomimo bólu jednego lub kilku stawów.
- wydolność znacznie ograniczona, chory może wykonywać bardzo proste czynności, często konieczna pomoc drugiej osoby.
- unieruchomienie na wózku bądź w łóżku, niemożność obsługi samego siebie, konieczna pomoc innej osoby.
Test Seyfrieda - klasyfikacja stopnia uszkodzenia chrząstki stawowej oparta na badaniu funkcjonalnym
- są ruchy czynne w pełnym biernym zakresie ruchu z obciążeniem mniejszym niż submaksymalne.
- są ruchy czynne w pełnym biernym zakresie ruchu bez oporu.
- możliwy ruch czynny w odciążeniu w pełnym istniejącym biernym zakresie ruchu.
- nieznaczny ruch w warunkach odciążenia lub brak ruchu jakiegokolwiek.
Test ten używany jest głównie do oceny jednego stawu i nie daje on ogólnego obrazu funkcji całego układu ruchu.
Kryteria diagnostyczne według WHO dla postaci czynnej i nieczynnej w RZS
Czynne reumatologiczne zapalenie stawów
- uczucie porannej sztywności stawów;
- ból przy ruchu lub wrażliwość uciskowa minimum jednego stawu;
- obrzęk przynajmniej w jednym stawie;
- obrzęk innego przynajmniej jednego jeszcze stawu;
- symetryczne obrzęki stawów z jednoczesnym zajęciem jednoimiennych stawów;
- guzki podskórne nad wyniosłościami stawów po stronie wyprostnej lub w okolicy stawów;
- zmiany w RTG typowe dla RZS, np. odwapnienie okołostawowe i erozje;
- dodatni odczyn Waalera–Rosego (czynnik reumatoidalny) dodatni u 70–80% chorych; czynnik ujemny nie wyklucza choroby.
Jeżeli jest spełnione:
- 5–6 kryteriów to rozpoznanie jest pewne,
- 7–8 kryteriów rozpoznanie pewne klasyczne,
- 3–4 kryteria rozpoznanie prawdopodobne.
Nieczynne reumatologiczne zapalenie stawów
- fakt przebycia w przeszłości zapalenia stawów;
- symetryczne zapalenie stawów obwodowych;
- zmiany w RTG przynajmniej II stopnia RZS;
- dodatni odczyn na obecność czynnika reumatoidalnego, zmiany w RTG wskazujące na RZS.
Spełnione 3–4 kryteria: rozpoznanie pewne. 2 kryteria: rozpoznanie prawdopodobne.
Podział Steinbrockera - w oparciu o kryteria radiologiczne
Dzielący reumatologiczne zapalenie stawów na cztery okresy:
- wczesny;
- zmian umiarkowanych, pojawiają się ograniczenia ruchomości;
- zmian zaawansowanych, występują zniekształcenia stawów;
- schyłkowy, występują zesztywnienia stawów.