Metoda rehabilitacyjna - Mulligana
Metoda ta posiada niektóre wspólne elementy z technikami wg Kaltenborna, Maitlanda oraz Positional Release Techniques. Metoda została opracowana przez Briana Mulligana i jest znana także jako mobilizacje z ruchem (MWM — Mobilisation With Movement).
Cechy charakterystyczne metody
- polega na połączeniu ruchu biernego wykonywanego przez terapeutę i ruchu czynnego wykonywanego przez pacjenta (są połączeniem technik ślizgowych z przedłużoną fazą docisku pod koniec zakresu ruchu podczas gdy pacjent wykonuje ruch w kierunku bolesnego sektora)
- autor uważa że:
- zmiany w obrębie segmentu ruchowego (w tym stawów międzywyrostkowych) mogą powodować ograniczenia ruchu i ból w czasie jego wykonywania
- zaburzenia w mechanice poszczególnych elementów segmentu ruchowego mogą wpływać na siebie wzajemnie, ale ich analiza powinna odbywać się w odniesieniu do całego segmentu ruchowego
- tradycyjne mobilizacje nie są dokładnym odwzorowaniem mechanizmu gry stawowej ponieważ przebiegają tylko w jednej płaszczyźnie
- MWM są wykonywane w warunkach naturalnych przy poddaniu powierzchni stawowych wpływom sił grawitacji
- w metodzie tej występuje stabilizacja i korekcja ustawienia, które w przeciwieństwie do tradycyjnych zabiegów dotyczą obu elementów kostnych tworzących staw
- wykonywanie mobilizacji w warunkach odciążenia, np. w pozycjach izolowanych
- zasadą stosowania technik na kręgosłupie lędźwiowym jest rozpoczęcie terapii w pozycji, w jakiej występuje ból
- w czasie terapii aktywowane są tkanki okołostawowe, zaangażowany zostaje układ nerwowy oraz mechanizm torowania bezbolesnego ruchu
- zwiększenie bólu świadczy o nieprawidłowym kierunku mobilizacji lub aplikacji na niewłaściwym poziomie kręgosłupa
- występowanie promieniowania bólu do kończyny dolnej wymaga zastosowania technik wykonywanych wyjątkowo bez charakterystycznego dla metody obciążenia ciężarem własnego ciała; zabiegi wykonywane są wówczas w pozycji leżenia tyłem lub bokiem
- ograniczeniem do stosowania technik metody Mulligana jest występowanie bocznego przesunięcia miednicy lub ostry kręcz szyi
Badanie
- określenie zakresu ruchu czynnego i biernego
- sprawdzenie czucia końcowego; ślizg stawowy, siła i elastyczność mięśni
- zastosowanie biernych mobilizacji wykonywanych rytmicznie pomiędzy środkowym a końcowym zakresem ruchomości, równolegle do płaszczyzny leczniczej — ból pojawiający się podczas ich wykonywania stanowi przeciwwskazanie do wprowadzenia mobilizacji w czasie ruchu
- podczas badania ograniczenia/bolesnego ruchu zmienia się aktualna oś ruchu, przesuwając względem siebie poszczególne człony stawu (określenie kierunku niebolesnego)
Koncepcja Mulligana
- całkowita bezbolesność podczas stosowania technik kinezyterapeutycznych
- funkcjonalne obciążenie powierzchni stawowych siłą grawitacji
- łączenie ruchu biernego, mobilizacyjnego w płaszczyźnie powierzchni stawowych z czynnym ruchem kątowym w tym samym stawie
- stosowanie docisku na końcu zakresu bezbolesnego ruchu
- wykonanie odpowiedniej liczby powtórzeń wyżej wymienionej procedury terapeutycznej
- zadanie ćwiczeń indywidualnie dobranych dla pacjenta
Nowe narzędzia pracy obejmują techniki przydatne u pacjentów z dysfunkcjami stawów obwodowych oraz u chorych z patologią dysku międzykręgowego.
Techniki
- NAGS
- SNAGS
- Odwrotny NAGS
- MWM — mobilizacja z ruchem
- Inne: mobilizacyjne techniki kręgosłupowe połączone z aktywnym ruchem kończyn; techniki z zastosowaniem pasów stabilizacyjnych
Techniki stosowane na kręgosłupie szyjnym
- NAGS — naturalne ślizgi oscylacyjne
- SNAGS — mobilizacje z ruchem w odcinku szyjnym kręgosłupa
- SMWAM — mobilizacje stawów szyi z ruchem ramienia
Techniki stosowane na kręgosłupie lędźwiowym
- SNAGS — mobilizacje z ruchem tułowia
- MWLMS — mobilizacje kręgosłupa z ruchem kończyny dolnej
Zasady stosowania technik NAGS i odwróconych NAGS
- techniki NAGS stosowane na poziomie C1–Th1 (niektórzy autorzy C2–Th3)
- techniki odwrócone NAGS na poziomie C6–Th2
- obciążenie ciężarem ciała (w pozycji siedzącej)
- ruch oscylacyjny od połowy do końca zakresu
- stosowanie zasady płaszczyzny leczenia
- częstotliwość ok. 2 razy na sekundę
- możliwość stosowania centralnie i bocznie
Zasady stosowania SNAGS
- obciążenie ciężarem ciała
- stosowanie na każdym poziomie kręgosłupa
- połączone z czynnym ruchem i zastosowaniem docisku
- terapeuta nie prowadzi ruchu, tylko asystuje
- możliwość użycia techniki diagnostycznie w celu potwierdzenia poziomu terapii
Sposób wykonania nie różni się od zasad stosowanych na kręgosłupie szyjnym; dodatkowo obowiązuje zasada trzech powtórzeń ruchu, aby zapobiec nadmiernemu podrażnieniu korzeni nerwowych.
Zastosowanie
- dotyczy pacjentów z problemami zarówno w stawach obwodowych, jak i stawach kręgosłupa
- opiera się na wielu różnorodnych technikach, m.in. techniki przeciwdziałające bólom głowy
- dysfunkcje w obrębie stawów obwodowych i patologie krążka międzykręgowego
- łokieć tenisisty, golfisty
- hipomobilność u osób starszych
- ból
- zespoły pomanipulacyjne (ból tkanek)
Chwyt – odwrotny NAGS
NAGS