Opór końcowy
Wyczuwanie oporu końcowego to bierny ruch od pierwszego zatrzymania do zatrzymania końcowego, będący kontynuacją biernego testu jakości ruchu. Podczas wyczuwania oporu końcowego należy rozróżnić fizjologiczny i patologiczny opór końcowy.
Fizjologiczny opór końcowy
Każdy staw, w warunkach fizjologii, ma charakterystyczny dla siebie przebieg ruchu, który kończy się fizjologicznym oporem końcowym. To elastyczne i bezbolesne zatrzymanie można podzielić na miękkie, mocne i twarde.
Miękki, elastyczny
Jest wynikiem elastyczności tkanek miękkich, którą możemy stwierdzić np. przy zbliżeniu mięśni (zgięcie w stawie kolanowym) lub ich rozciąganiu (zgięcie grzbietowe w stawie skokowym).
Mocny, elastyczny
Wyczuwamy wtedy, gdy dalszy ruch ograniczony jest w wyniku napięcia torebki stawowej i więzadeł, np. rotacja wewnętrzna lub zewnętrzna kości udowej czy ramiennej.
Twardy, elastyczny
Występuje, gdy chrząstka stawowa napiera na kość, np. wyprost w stawie łokciowym.
Patologiczny opór końcowy
Z oporem końcowym patologicznym mamy do czynienia, gdy opór końcowy odbiega od stanu fizjologicznego. Może on wystąpić w innym miejscu w czasie ruchu lub zmienić swój charakter (jakość).
Przykłady zmian dających patologiczny opór końcowy:
- tkanka bliznowata — opór mocniejszy, mniej elastyczny,
- zwiększone napięcie mięśniowe — opór bardziej elastyczny, ale miękki,
- przykurcz łącznotkankowy — opór mocniejszy, mniej elastyczny,
- uszkodzenia wewnątrzstawowe lub osteofity — mogą dawać twardy, nagły opór w nietypowym miejscu zakresu ruchu.
Takie zmiany oporu końcowego będą podstawowymi wskazaniami do mobilizacji oraz dalszej diagnostyki funkcjonalnej i obrazowej w zależności od podejrzewanej przyczyny.