Postępy w leczeniu bocznych skrzywień kręgosłupa

STRESZCZENIE

Celem doniesienia jest omówienie ważniejszych metod zachowawczego leczenia skolioz. Autor przyznaje, że największy postęp dokonał się w metodach operacyjnego leczenia skoliotycznych deformacji — czego nie można powiedzieć o leczeniu zachowawczym. Czynnikami utrudniającymi dobranie odpowiedniej metody leczniczej są zarówno brak poznanej etiologii, jak i niemożność wcześniejszego rozpoznania skoliozy progresującej. Na złożoność problemu składa się różnorodność czynników, między innymi: płeć, wiek powstania skoliozy, stopień dojrzałości kostnej, rodzaj i lokalizacja oraz wielkość skrzywienia, a także często typ budowy pacjenta. W tej sytuacji zrozumiałe jest, że nadal toczy się dyskusja nad celowością stosowania różnych rodzajów ćwiczeń, technik czy przyrządów — z których każda według jej autora wydaje się być najlepsza i godna szerokiego zastosowania. Za istotny postęp w leczeniu zachowawczym skolioz na obecnym etapie wiedzy autor uznaje możliwości wczesnego wykrycia skoliozy, określenia stopnia progresywności, wyraźny rozwój metod terapeutycznych uwzględniających patogenezę i patomechanikę skolioz oraz przekonanie o konieczności indywidualizacji postępowania terapeutycznego w odniesieniu do każdego chorego, z uwzględnieniem dojrzałości kostnej i biomechaniki deformacji.

WNIOSKI

1. Właściwym kierunkiem poznania etiologii skolioz idiopatycznych wydają się być dalsze badania w zakresie genetyki molekularnej oraz roli neurotransmiterów w obrębie pnia mózgu.
2. W ostatnich latach coraz większą uwagę przykłada się do roli przykurczu zgięciowo-odwiedzeniowego oraz dysplazji stawu biodrowego u niemowląt.
3. Rozwój deformacji w układzie kończyna dolna–miednica–kręgosłup powinno się śledzić w grupie pacjentów m.in. u których stwierdzono jeden z "siedmiu objawów" wg Mau H., u dzieci z małą aktywnością ruchową, po porodach pośladkowych, przedwczesnych oraz z rozpoznaną dysplazją stawu biodrowego.
4. Wzmacnianie mięśni prostowników grzbietu może prowadzić do lordotyzacji odcinka piersiowego, czyli zmniejszenia kifozy piersiowej, a tym samym zwiększenia rotacji kręgosłupa — stając się czynnikiem powiększającym skrzywienie.
5. Obserwuje się próby hamowania progresji skolioz za pomocą ćwiczeń wybranych grup mięśniowych w tak zwanych łańcuchach zamkniętych z relaksacją poizometryczną, a także poprzez mobilizację stawów krzyżowo‑biodrowych.
6. Należy stosować ćwiczenia kifotyzujące, ćwiczenia antygrawitacyjne oraz trening samokontroli postawy przed lustrem, każdorazowo dobierane indywidualnie do pacjenta.