Zmiany zachowania po urazie czaszkowo-mózgowym

Płat czołowy

• kora przedczołowa (pola 9–12): zakręt czołowy górny i środkowy – świadomość, myślenie, wyższe czynności nerwowe
• kora asocjacyjna przedczołowa (pole 46): zakręt czołowy środkowy – zachowanie, myślenie, planowanie ruchów gałek ocznych

Płat czołowy odpowiada za:

• planowanie
• myślenie
• pamięć
• wolę działania i podejmowanie decyzji
• ocenę emocji i sytuacji
• nawyki, specyficzne schematy zachowań
• pamięć wyuczonych działań ruchowych, np. taniec, nawyki, specyficzne schematy zachowań, wyrazy twarzy
• przewidywanie konsekwencji działań
• część przedczołowa: "zdawanie sobie sprawy"
• konformizm społeczny, takt
• uczucia błogostanu (układ nagrody), frustracji, lęku i napięcia
• lewy płat – kojarzenie znaczenia i symbolu (słowa), kojarzenie sytuacyjne, pamięć robocza, wola działania, podejmowanie decyzji, relacje czasowe, kontrola sekwencji zdarzeń

Wyniki uszkodzeń płata czołowego:

• niezdolność do działań spontanicznych, schematyczność myślenia
• "zapętlenie", uporczywe nawracanie do jednej myśli
• trudności w koncentracji na danym zadaniu, problemie
• niestabilność emocjonalna; zmiany nastroju, zachowania agresywne
• lewy płat – depresja, prawy – zadowolenie
• prawy tylny – trudności w zrozumieniu kawałów i śmiesznych rysunków
• preferencje dla niewybrednego humoru, zmiany osobowości

Zespół czołowy

Zespół czołowy – zespół objawów psychoorganicznych związanych z uszkodzeniem okolicy czołowej mózgu, najczęściej przez guz (może też wynikać z urazów, niedokrwienia lub procesów neurodegeneracyjnych). W czystej postaci wiąże się z uszkodzeniem kory płatów czołowych. Towarzyszyć mu mogą objawy niezwiązane z uszkodzeniem kory i niewchodzące w skład obrazu klinicznego zespołu, np. związane ze wzrostem ciśnienia śródczaszkowego lub uszkodzeniem innych części mózgowia przez proces rozrostowy.

Objawia się przede wszystkim zmianami osobowości, zaburzeniami zachowania oraz napędu psychoruchowego, takimi jak:

• wesołkowatość
• pobudzenie psychoruchowe
• odhamowanie
• agresja
• apatia, hipoapatia
• zanik inicjatywy, spontaniczności
• nastrój tępy i mrukliwy
• labilność uczuciowa
• obniżenie uczuciowości wyższej: utrata uczuć społecznych, poczucia odpowiedzialności, ambicji
• deficyty uwagi, przypominania, myślenia abstrakcyjnego, myślenia przyczynowo-logicznego
• skłonność do opowiadania niemądrych żartów i często niewybrednych historyjek o treści erotycznej
• bezwolność
• potulność
• bezpretensjonalność
• brak zainteresowania światem zewnętrznym
• uproszczenie życia wzruszeniowego
• zmniejszenie roszczeń życiowych
• monotonia uczuciowa
• brak zainteresowania przyszłością