Fizjoterapia w zespole cieśni nadgarstka

Ucisk może być wywołany przez

• długoletnią pracę fizyczną, np.
  • gra na fortepianie
  • pisanie na maszynie
  • pisanie na klawiaturze komputera
  • robienie na drutach
  • szycie
  • składanie części elektronicznych
  • praca w tartaku
  • praca w kasie w supermarkecie
  • fryzjerstwo
  • praca mechanika
• powtarzające się urazy i przeciążenia, np. złamanie kości nadgarstka lub nasady dalszej kości promieniowej (wylew krwi w obręb ograniczonej przestrzeni jaką jest kanał nadgarstka powoduje wzrost ciśnienia w okolicy). Ciągłe ruchy skrętne, stale utrzymywane zgięcie grzbietowe.
• zaburzenia hormonalne
• zmiany zwyrodnieniowe
• zmiany zapalne w obrębie pochewek ścięgien wchodzących w skład kanału nadgarstka
• wzmożone ciśnienie w kanale nadgarstka

Obraz kliniczny – objawy

• drętwienie i mrowienie w obrębie 1–3 palca ręki
• bóle pojawiające się nagle i występujące głównie w nocy
• ból, który promieniuje z ręki poprzez przedramię i ramię do barku
• obrzęk ręki
• zaburzenia czucia
• okresowe, a potem stałe osłabienie siły mięśniowej ręki — zwłaszcza osłabienie chwytu szczypcowego
• może także dochodzić do zaniku mięśni kłębu kciuka
• ulgę często przynoszą potrząsanie ręką lub opuszczanie kończyny górnej w dół

Nerw pośrodkowy (nerw medianus) zaopatruje czuciowo stronę dłoniową kciuka, palca wskazującego, palca środkowego oraz promieniową część palca serdecznego, co odpowiada typowemu obszarowi drętwienia.

Rozpoznanie choroby – badanie kliniczne

Test Phalena – test zgięcia nadgarstka. Badany opiera łokcie na stole i swobodnie zwiesza ręce na okres 60 s. Jeżeli w tym czasie wystąpią drętwienia i mrowienia, test uznajemy za dodatni. Test polega na maksymalnym zgięciu nadgarstków, co zwiększa ciśnienie w kanale nadgarstka.

Objaw Tinela – polega na opukiwaniu okolicy nadgarstka wzdłuż przebiegu nerwu pośrodkowego. W przypadku pojawienia się drętwienia lub przeczulicy w obszarze unerwianym przez nerw pośrodkowy test uznajemy za dodatni.

Objawy ruchowe: osłabienie mięśni kłębu, zwłaszcza odwodziciela krótkiego kciuka. Badanie obejmuje siłę chwytu szczypcowego końcami palców pomiędzy kciukiem i palcem serdecznym.

Objawy autonomiczne: zmiana zabarwienia skóry, zaburzenie wydzielania potu w obrębie ręki i palców, kruchość i łamliwość paznokci.

• badanie EMG — przewodnictwo nerwowe w obrębie nerwu pośrodkowego na poziomie nadgarstka; EMG potwierdza spowolnienie przewodnictwa
• badanie USG kanału nadgarstka

1. Leczenie zachowawcze

Leczenie

• unieruchomienie i usztywnienie nadgarstka
• ortezy nadgarstka (zwykle w pozycji neutralnej), leki przeciwzapalne, odpoczynek
• wstrzykiwanie hydrokortyzonu — redukcja stanu zapalnego i obrzęków
• jonoforeza sterydowa z wit. B1; leki stosowane miejscowo: Butapirazol (+), Nowokaina (+), Hydrokortyzon (-), Olfen (-), Diclac (-)
• galwanizacja podłużna kark–ręka, 10×, 5–6 mA, 20 min
• DD (DF, CP, LP) na bazie galwanu, 1–2 mA
• kąpiele elektryczno-wodne jednokomorowe
• ultradźwięki 10×, 0,3 W/cm², 7–12 min wzdłuż nerwu pośrodkowego
• krioterapia
• akupunktura pól nerwu nadgarstka
• elektrostymulacja punktowa trójkątna obejmująca mięśnie niedowładne — odwodziciel krótki kciuka i mięśnie przeciwstawiacza kciuka
• masaż podwodny wirowy
• okłady borowinowe
• rękawiczka parafinowa
• ćwiczenia „wyciągowe”
• ćwiczenia bierne ze zgięciem dłoniowym nadgarstka
• ćwiczenia zmniejszające obrzęki, np. unoszenie ręki do góry
• ćwiczenia manualne ręki

2. Leczenie operacyjne

• operacyjne przecięcie więzadła poprzecznego nadgarstka

Obecnie stosuje się dwie techniki

• dekompresję otwartą — przewagą tej metody jest dobre uwidocznienie pola operacyjnego, możliwość dokładnego skontrolowania dna kanału nadgarstka oraz uwolnienia ewentualnych zrostów z pochewkami maziowymi ścięgien zginaczy
• dekompresję endoskopową — pozwala na szybszy powrót do aktywności; rana pooperacyjna goi się znacznie łatwiej z uwagi na niewielkie cięcie

Zapobieganie

• przed pracą zrobić rozgrzewkę ramienia, ręki i palców
• częste przerwy na rozluźnienie i odpoczynek ręki
• zmienić lub zmodyfikować swoją codzienną aktywność zarówno podczas pracy, jak i w czasie hobby na mniej obciążającą nadgarstek
• zmodyfikować w miarę możliwości swoje otoczenie w pracy

Bibliografia

Czopik – Fizjoterapia w wybranych chorobach tkanek miękkich narządu ruchu

Nowotny – Zarys rehabilitacji w dysfunkcjach narządu ruchu

Milanowska – Podstawy rehabilitacji ruchowej w dysfunkcjach narządu ruchu

Materiały przesłane przez Marcina [email protected]

Rysunki A.D.A.M