Gra stawowa w stawie
W terapii manualnej przyjmuje się, że gra stawowa obejmuje:
- separację, do której dochodzi podczas wykonywania trakcji kości i która określana jest mianem TRAKCJI
- translatoryczny ślizg, występujący podczas przesunięcia paralelnego kości, oznaczany jako ŚLIZG lub POŚLIZG
Trakcja w terapii manualnej stawów
W terapii manualnej stawów trakcja oznacza bierne działanie translatoryczne, które w wyniku ciągu prowadzi do oddalenia jednej kości od drugiej (separacji). Trakcja przeprowadzana jest zawsze prostopadle do płaszczyzny leczniczej. Zmniejsza to ciśnienie wewnątrzstawowe i może poprawić ruch płynu maziowego oraz odżywienie powierzchni stawowych.
Istnieją trzy stopnie trakcji
Stopień I
Bez widocznej separacji, przy użyciu takiej siły trakcyjnej aby jedynie wyrównać ciśnienie wewnątrzstawowe (wywołane przez tonus mięśniowy lub przykurczone struktury) z ciśnieniem atmosferycznym. Znosimy wówczas siły kompresyjne powodujące zwarcie stawu, staw jest wówczas rozluźniony. Ten stopień trakcji wykorzystujemy podczas testów trakcyjnych, testów ślizgowych, mobilizacji ślizgowych oraz w celu zmniejszenia bolesności.
Stopień II
Swoboda ruchu jest zniesiona, a tkanki miękkie wokół stawu są napięte. Drugi stopień trakcji służy nam w czasie wykonywania testów trakcyjnych oraz w celu zmniejszenia bolesności.
Stopień III
Przy tym stopniu trakcji dochodzi do przekroczenia aktualnej swobody ruchu, a więc siła potrzebna do jej wykonania powoduje rozciągnięcie napiętych struktur. Wykorzystujemy ten stopień by wykonywać testy oraz mobilizacje.
Trakcja w pozycji spoczynkowej
To ustawienie stawu jest uzależnione od aktualnego stanu stawu. W tej pozycji można wykonać:
- trakcję jako grę stawową w stopniu I, II, III (opór końcowy)
- trakcję w celu zmniejszenia bolesności w stopniu I oraz II
- trakcję jako mobilizację w stopniu III (techniki podstawowe)
Trakcja poza pozycją spoczynkową
Ustawienie to będzie uzależnione od aktualnego stanu badanych i leczonych struktur. W ustawieniach poza pozycją spoczynkową można wykonać:
- trakcję jako grę stawową w stopniu I, II, III (opór końcowy)
- trakcję jako mobilizację w stopniu III (techniki dla zaawansowanych)
Ślizg w terapii manualnej stawów
Przez ślizg w terapii manualnej rozumiemy bierne, translatoryczne (prostolinijne), paralelne przesunięcie kości, które prowadzi do prostolinijnego ślizgu pomiędzy powierzchniami stawowymi. Ślizg wykonywany jako test stanowi część gry stawowej. W terapii manualnej stawów ślizg będzie wykonywany zawsze paralelnie (równolegle) do płaszczyzny leczniczej.
Przy doborze kierunku ślizgu należy uwzględnić zasadę convex–concave (konkaw–konweks), która determinuje kierunek mobilizacji powierzchni stawowych.
Podział ślizgu na stopnie wynika z zasad trakcji.
Stopień I
Następuje poprzez bardzo mały impuls skierowany równolegle do płaszczyzny leczniczej, będący wibracją lub oscylacją przebiegającą bez widocznego ruchu ślizgowego w stawie.
Stopień II
Następuje poprzez równoległy do płaszczyzny leczniczej ruch kości powodujący napięcie tkanek miękkich w kierunku leczniczym (zniesienie swobody ruchu).
Stopień III
Jest kontynuacją stopnia drugiego w celu rozciągnięcia tkanek miękkich w kierunku leczniczym.
