Metoda PNF - jej znaczenie w terapii pacjentów z bólem krzyża
AUTOR: Anna Olczak, Mirosław Janiszewski
CZASOPISMO: Medycyna Manualna, tom VIII, nr 3 i 4/2004
SŁOWA KLUCZOWE: ból krzyża, segment ruchowy, metoda proprioceptywnego torowania nerwowo‑mięśniowego
STRESZCZENIE:
W niniejszej pracy autorka analizuje pojęcie bólu krzyża. Opisuje poszczególne składniki segmentu ruchowego kręgosłupa, ich wzajemne zależności i konsekwencje uszkodzenia któregokolwiek z nich. Jedną z recept jest wykorzystanie metody PNF. Nadrzędnym celem opisanej metody jest doprowadzenie do optymalnego stanu strukturalnego i nerwowo‑mięśniowego. PNF wykorzystuje proprioceptywne bodźce i wzorce ruchowe w celu poprawy kontroli posturalnej i funkcji mięśni, dlatego powinna być bardziej doceniana i częściej wykorzystywana w leczeniu bólu krzyża.
WNIOSKI:
- Na bóle krzyża cierpi rocznie blisko połowa dorosłej populacji, a aż do 80% wszystkich osób dorosłych na przestrzeni całego życia będzie miało przynajmniej jeden epizod dolegliwości bólowych kręgosłupa.
- Na ogół przyjmuje się, że przyczyną dolegliwości lędźwiowego odcinka kręgosłupa jest dwunożna postawa człowieka, powstała w wyniku ewolucji rozwojowej i związana z tym krzywizna lędźwiowa, która jest niedostosowana do współczesnej cywilizacji. W związku z powyższym wydaje się, że nasza budowa anatomiczna i zasady biomechaniki, na których opiera się kręgosłup, przystosowały nas do środowiska naturalnego, ale nie do środowiska, w którym szybko postępuje rozwój cywilizacji technicznej, stwarzającej odmienne warunki bytowania.
- Za bardziej prawdziwy uznaje się fakt, że współczesny człowiek, poganiany tempem życia, nie ma już siły i ochoty zadbać o swoje zdrowie i dobre samopoczucie.
- Trudno jest właściwie określić czynniki ryzyka bólów krzyża.
- Wykorzystanie metody PNF ma na celu pomoc w wypracowaniu stabilizacji odcinka lędźwiowego, naruszonej w wyniku uszkodzenia krążka międzykręgowego, oraz zwiększenie siły i wytrzymałości pacjenta poprzez uaktywnienie odpowiednich torów nerwowo‑mięśniowych i poprawę kontroli motorycznej.
- Wykazano, że wstępne postępowanie w odniesieniu do nadmiernie ruchomego segmentu lędźwiowego polega na ułatwieniu skurczów mięśni wewnętrznych grzbietu, np. mięśni wielodzielnych (multifidus), lub mięśni jedno- lub dwustawowych stabilizujących dany segment.
