Skala niewydolności ruchowej Kurtzkego

1. 0 - Prawidłowy wynik badania neurologicznego (stopień 0 we wszystkich UF, dopuszczalny stopień 1 w UF funkcji umysłowych).
2. 1.0 - Brak upośledzenia funkcji, minimalne objawy neurologiczne w jednym UF (stopień 1 w jednym UF z wyłączeniem UF funkcji umysłowych).
3. 1.5 - Brak upośledzenia funkcji, minimalne objawy neurologiczne w więcej niż jednym UF (stopień 1 w co najmniej dwóch UF, z wyłączeniem UF funkcji umysłowych).
4. 2.0 - Nieznaczna niewydolność ruchowa, zwykle z objawami ocznymi. Niewielkie upośledzenia funkcji w jednym UF (stopień 2 w jednym UF, w pozostałych stopień 0 lub 1).
5. 2.5 - Niewielkie upośledzenia funkcji w dwóch UF (stopień 2 w dwóch UF, w pozostałych stopień 0 lub 1).
6. 3.0 - Umiarkowana niewydolność ruchowa z objawami ocznymi, zaburzenia czucia i czynności zwieraczy. Chory chodzi samodzielnie bez pomocy; występuje umiarkowana niesprawność w jednym UF do stopnia 3 (w pozostałych stopień 0 lub 1) lub niewielkie upośledzenie funkcji w trzech lub czterech UF do stopnia 2 (w pozostałych stopień 0 lub 1).
7. 3.5 - Chory chodzący samodzielnie bez pomocy, z umiarkowaną niesprawnością w jednym UF do stopnia 3 i niewielkim deficytem w jednym lub dwóch UF do stopnia 2; lub umiarkowana niesprawność w dwóch UF do stopnia 3; lub niewielkie upośledzenie funkcji w pięciu UF do stopnia 2 (w pozostałych stopień 0 lub 1).
8. 4.0 - Średnio ciężka niewydolność ruchowa z zachowaną zdolnością do pokonania bez odpoczynku około 500 m oraz do pracy zarobkowej lub domowej oraz z normalnym życiem osobistym. Chory chodzący samodzielnie, samowystarczalny; pozostaje aktywny przez około 12 godzin na dobę, pomimo względnie nasilonej niesprawności w jednym UF do stopnia 4 (w pozostałych stopień 0 lub 1) lub połączenia kilku deficytów o mniejszym nasileniu w kilku UF, przekraczających definicje wcześniejszych progów EDSS.
9. 4.5 - Średnio ciężka niewydolność ruchowa ze zdolnością do pokonania około 300 m. Chory chodzący samodzielnie, aktywny przez większą część dnia, może wymagać niewielkiej pomocy; występuje względnie nasilona niesprawność w jednym UF do stopnia 4 (w pozostałych stopień 0 lub 1) lub połączenie kilku deficytów o mniejszym nasileniu.
10. 5.0 - Ciężka niewydolność ruchowa ze zdolnością do pracy zarobkowej. Chory chodzący, potrafi przejść około 200 m bez pomocy lub odpoczynku; znaczne inwalidztwo ogranicza wykonywanie wszystkich czynności codziennych.
11. 5.5 - Ciężka niewydolność ruchowa z ograniczoną zdolnością do pracy zarobkowej i samodzielnego poruszania się na odległość około 100 m. Chory chodzący, potrafi przejść około 100 m bez pomocy lub odpoczynku; znaczne inwalidztwo powoduje niemożność wykonania wszystkich czynności codziennych.
12. 6.0 - Chorzy poruszają się z jednostronną asystą lub pomocą, niezdolni do pracy. Wymagana okresowa lub stała jednostronna asysta (np. jedna kula lub laska), aby przejść około 100 m bez odpoczynku lub z odpoczynkiem.
13. 6.5 - Chorzy poruszają się z obustronną asystą na odległość około 20 m. Wymagana stała obustronna asysta (np. dwie kule lub laski) aby przejść około 20 m bez odpoczynku.
14. 7.0 - Chorzy poruszają się w wózkach (zdolni do samodzielnego wejścia i zejścia z wózka). Niezdolni do przejścia więcej niż około 5 m, nawet z pomocą; pozostają poza łóżkiem lub na wózku około 12 godzin na dobę.
15. 7.5 - Chorzy poruszają się w wózkach (niezdolni do samodzielnego zajęcia miejsca w wózku). Mogą wymagać pomocy przy przechodzeniu do i z wózka; mogą potrzebować wózka z napędem elektrycznym.
16. 8.0 - Chorzy leżący z zachowaną czynnością samoobsługi. Funkcjonowanie zasadniczo ograniczone do łóżka lub fotela; może pozostawać sam poza łóżkiem przez większą część dnia; zachowana większość zadań samoobsługi, sprawne posługiwanie się kończynami górnymi.
17. 8.5 - Chorzy leżący z zachowaną częściową samoobsługą. Zasadniczo przebywa w łóżku przez większą część dnia; potrafi wykonywać pewne czynności kończynami górnymi; zachowuje część funkcji samoopieki.
18. 9.0 - Chorzy leżący wymagający stałej opieki. Całkowicie zależny od pomocy, stale przebywający w łóżku; może się komunikować i przyjmować pożywienie.
19. 9.5 - Chorzy leżący niezdolni mówić lub połykać. Wymagana stała opieka, brak możliwości skutecznej komunikacji i jedzenia/połykania.
20. 10 - Śmierć z powodu stwardnienia rozsianego.

Funkcje układu piramidowego

0

Norma

1

Objawy uszkodzenia bez niesprawności

2

Minimalna niesprawność

3

Łagodna lub umiarkowana parapareza lub hemipareza; znaczna monopareza

4

Znaczna parapareza lub hemipareza, umiarkowana tetrapareza lub monoplegia

5

Paraplegia, hemiplegia lub znaczna tetrapareza

6

Tetraplegia

Funkcje móżdżku

0

Norma

1

Objawy uszkodzenia, bez niesprawności

2

Łagodna ataksja

3

Umiarkowana ataksja tułowia lub kończyn

4

Znaczna ataksja wszystkich kończyn

5

Niezdolność do wykonania skoordynowanych ruchów z powodu ataksji

Funkcje pnia mózgu

0

Norma

1

Jedynie objawy uszkodzenia bez niesprawności

2

Umiarkowany oczopląs lub inna łagodna niesprawność

3

Wybitny oczopląs, znaczne osłabienie mięśni zewnątrzgałkowych lub umiarkowana niesprawność w zakresie innych nerwów czaszkowych

4

Znaczna dyzartria lub znaczna niesprawność w zakresie innych nerwów czaszkowych

5

Niezdolność do połykania lub mówienia

Funkcje układu czucia

0

Norma

1

Osłabienie czucia wibracji lub czucia powierzchniowego w obrębie jednej lub dwóch kończyn

2

Łagodne osłabienie jednego rodzaju czucia: dotyku, bólu lub ułożenia i/lub umiarkowane osłabienie czucia wibracji w jednej lub dwóch kończynach lub izolowane osłabienie czucia wibracji lub czucia powierzchniowego w obrębie trzech lub czterech kończyn

3

Umiarkowane osłabienie jednego rodzaju czucia: dotyku, bólu lub ułożenia i/lub całkowite zniesienie czucia wibracji w jednej lub dwóch kończynach lub łagodne osłabienie czucia dotyku lub bólu i/lub umiarkowane osłabienie wszystkich rodzajów czucia proprioceptywnego w trzech lub czterech kończynach

4

Znaczne osłabienie czucia dotyku lub bólu, lub utrata czucia proprioceptywnego, izolowane lub w połączeniu w jednej lub dwóch kończynach; lub umiarkowane osłabienie czucia dotyku lub bólu i/lub ciężkie osłabienie czucia proprioceptywnego w więcej niż dwóch kończynach

5

Całkowita utrata wszystkich rodzajów czucia w jednej lub dwóch kończynach; lub umiarkowane osłabienie czucia dotyku lub bólu i/lub czucia proprioceptywnego w obrębie większości powierzchni ciała poniżej głowy

6

Całkowita utrata wszystkich rodzajów czucia poniżej głowy

Funkcje jelit i pęcherza moczowego

0

Norma

1

Łagodne zaburzenia oddawania moczu: nagłe parcie na mocz lub zatrzymanie moczu

2

Umiarkowane zaburzenia oddawania moczu; umiarkowane upośledzenie funkcji jelit lub rzadkie nietrzymanie moczu

3

Częste nietrzymanie moczu

4

Konieczność stałego cewnikowania

5

Utrata funkcji pęcherza moczowego

6

Całkowita utrata funkcji pęcherza moczowego i pasażu jelitowego

Funkcje wzrokowe (widzenie)

0

Norma

1

Mroczek centralny w polu widzenia ze skorygowaną ostrością widzenia lepszą niż 20/30 (0,67)

2

Mroczek w polu widzenia w oku gorszym, z maksymalną skorygowaną ostrością widzenia w zakresie od 20/30 do 20/59 (0,67–0,34)

3

Duży mroczek w polu widzenia w oku gorszym lub umiarkowane ograniczenie pola widzenia, maksymalna ostrość widzenia (skorygowana) w zakresie od 20/60 do 20/99 (0,33–0,21)

4

Znaczne ograniczenie pola widzenia w oku gorszym i maksymalna ostrość widzenia w zakresie od 20/100 do 20/200 (0,20–0,10); stopień 3 plus maksymalna ostrość widzenia w oku lepszym poniżej 20/60 (< 0,33)

5

W gorszym oku maksymalna ostrość widzenia poniżej 20/200 (< 0,10); stopień 4 plus maksymalna ostrość widzenia w oku lepszym poniżej 20/60 (< 0,33)

6

Stopień 5 plus maksymalna ostrość widzenia w oku lepszym poniżej 20/60 (< 0,33)

Funkcje umysłowe

0

Norma

1

Jedynie zaburzenia nastroju (nie wpływa na wynik EDSS)

2

Łagodne upośledzenie funkcji umysłowych (myślenia)

3

Umiarkowane upośledzenie funkcji umysłowych

4

Znaczne upośledzenie funkcji umysłowych

5

Otępienie lub ciężka niesprawność umysłowa

Inne funkcje

0

Brak innych deficytów

1

Jakikolwiek inny deficyt neurologiczny związany z SM

Bibliografia

• Losy J, Bartosik-Psujek H, Członkowska A, et al. Leczenie stwardnienia rozsianego. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Pol Przegl Neurol. 2016;12(2):80–95.
• Kurtzke JF. A new scale for evaluating disability in multiple sclerosis. Neurology. 1955;5(8):580–583. (PubMed: 13244774)
• Berlin L, Kurtzke JF. Isoniazid in treatment of multiple sclerosis. J Am Med Assoc. 1957;163(3):172–174. (PubMed: 13385127)
• Kurtzke JF. Rating neurologic impairment in multiple sclerosis: an expanded disability status scale (EDSS). Neurology. 1983;33(11):1444–1452. (PubMed: 6685237)
• Walczak A, Arkuszewski M, i inni. Rozszerzona Skala Niesprawności (EDSS, Expanded Disability Status Scale) — według J. Kurtzkego. Pol Przegl Neurol. 2017; dostępne w: https://journals.viamedica.pl/