Zasady leczenia złamań stawowych (specjalizacja)
Zasady leczenia złamań stawowych
Podstawę leczenia złamań stawowych stanowi możliwie anatomiczne odtworzenie powierzchni stawowych i umożliwienie podjęcia wczesnych ruchów w uszkodzonym stawie.
- Leczenie zachowawcze — unieruchomienie gipsowe w przypadku złamań bez przemieszczenia lub przemieszczeniem powierzchni stawowych < 2 mm (B1, C1 wg AO) i gdy niestabilność stawu (koślawość, szpotawość) nie przekracza 10°.
- Stabilna osteosynteza z anatomicznym odtworzeniem powierzchni stawowych umożliwia szybkie podjęcie ruchów w stawie; ze względu na częstą komponentę zmiażdżenia chrząstki stawowej jest to niemożliwe do wykonania.
- Leczenie czynnościowe — którego pionierem był Lericke (punkcja, opróżnienie krwiaka, lignokaina do stawu i ćwiczenia). Tylman stosuje je od 1975 roku, początkowo jedynie w złamaniach bliższej nasady piszczeli.
- Wyciąg szkieletowy nadkostkowy lub za guz piętowy lub za wyrostek łokciowy.
- Ćwiczenia izometryczne mięśni (zapobiegają zanikowi mięśni i utrzymują ukrwienie).
- Pod koniec I tygodnia — ruchy bierne na szynie Grucy.
- Termin rozpoczęcia ruchów czynnych zależy od okolicy złamania i wieku chorego.
- Ruchy w stawie modelują powierzchnie stawowe.
- Ubytki chrząstki stawowej wypełniają się substytutem (często włóknistym), co wpływa na jakość powierzchni stawowej.
- Zrost następuje szybciej niż po zespoleniu; prawdopodobnie bodźce w postaci zmiennych sił rozciągania i ściskania odłamów w osi kończyny przyspieszają zrost w wyniku pojawiania się ładunków elektrycznych na końcach odłamów.
- Stabilizacja zewnętrzna w przypadku towarzyszących złamaniu rozległych uszkodzeń tkanek miękkich.
- Pierwotne usztywnienie stawu w przypadku złamań wieloodłamowych, zmiażdżeniowych ze zniszczeniem powierzchni i chrząstki stawowej.
