Manewr Epleya co to? Poznaj przyczyny zawrotów głowy i zaburzeń równowagi
Układ równowagi składa się z kilku narządów zmysłów:
- narządu przedsionkowego zlokalizowanego w uchu wewnętrznym (reaguje na przyspieszenia kątowe i liniowe),
- narządu wzroku,
- czucia głębokiego (propriocepcji).
Informacje z tych narządów przekazywane są do ośrodków w centralnym układzie nerwowym, gdzie po ich analizie i integracji generowane są bodźce dla efektorów — głównie mięśni okoruchowych i mięśni szkieletowych — wpływając na ich czynność w celu stabilizacji spojrzenia i zachowania równowagi w różnych położeniach głowy i ciała.
Przyczyny zaburzeń równowagi
-
przyczyny obwodowe, np.
- uszkodzenie przedsionka,
- uszkodzenie części nerwu VIII przedsionkowo-ślimakowego,
- zapalenie neuronu przedsionkowego (neuritis vestibularis),
- wypadnięcie funkcji ucha wewnętrznego.
- przyczyny ośrodkowe związane z uszkodzeniem struktur w obrębie OUN (mózgu, móżdżku, rdzenia kręgowego, pnia mózgu),
- organiczna,
- czynnościowa.
Objawy zaburzeń równowagi
- zawroty głowy — objaw subiektywny (vertigo),
- oczopląs (mimowolny ruch gałek ocznych) — objaw obiektywny,
- zachwiana równowaga — objaw obiektywny.
Zawrót głowy to iluzja ruchu, najczęściej wirowego (otoczenia lub osoby, która go doświadcza) — czyli rzeczywiste vertigo — bądź odczucia falowania, kołysania, ściągania w bok lub zapadania się. Mogą towarzyszyć temu inne nieprzyjemne dolegliwości, np.:
- nudności,
- wymioty,
- zaburzenia słuchu,
- bóle głowy,
- zaburzenia równowagi i chodu (w ostrych stanach zwiększone ryzyko upadków).
Badanie
- badanie otoskopowe,
- badanie oczopląsu samoistnego,
- orientacyjne badania zaburzeń równowagi: testy statyczne i dynamiczne,
- elektro- i wideonystagmografia,
- audiometria tonalna i impedancyjna,
- badanie potencjałów słuchowych z pnia mózgu (ABR),
- posturografia statyczna i dynamiczna,
- badanie radiologiczne kręgosłupa szyjnego i kości skroniowych,
- tomografia komputerowa głowy,
- rezonans magnetyczny głowy i kręgosłupa szyjnego,
- badania ultrasonograficzne tętnic szyjnych i kręgowych.
Leczenie
Leczenie zawrotów głowy zależy przede wszystkim od ich przyczyny. W celu zmniejszenia dolegliwości u osób cierpiących z powodu łagodnego napadowego położeniowego zawrotu głowy stosuje się Manewr Epleya.
Rehabilitacja przedsionkowa — obejmująca ćwiczenia habituacyjne, kompensacyjne oraz ćwiczenia równoważne — prowadzona przez fizjoterapeutę jest skuteczną metodą zmniejszania objawów przewlekłych i poprawy funkcji u pacjentów z dysfunkcją przedsionkową.
