Ćwiczenia w geriatrii
Przesuwanie pacjenta do góry kozetki
1. Sposób
- ręce pacjenta spleść
- kończyny dolne ugiąć w stawach kolanowych
- stajemy z boku pacjenta
- łapie się go pod barkami i karkiem oraz za ręce i ciągnie do góry
2. Sposób
- stoimy przodem do pacjenta (od strony jego głowy)
- kończyny dolne pacjenta ugiąć w stawach kolanowych
- bierzemy pacjenta pod barki i ciągniemy do siebie (do góry kozetki)
Ćwiczenia — wskazania
- ćw. oddechowe, głównie skupiając się na fazie wydechowej: głębokie wdechy z kilkakrotnie dłuższym wydechem (można stosować ćwiczenia wspomagane w razie osłabienia mięśni oddechowych)
- dużo ćw. przeciwzakrzepowych, czyli krążenia w małych dystalnych stawach — głównie nadgarstek i staw skokowy; zalecane są ćwiczenia bierne i aktywno-bierne; podskoki są przeciwwskazane
- unikać ćwiczeń w pozycji stojącej bez zabezpieczenia; zalecenia:
- przechodzić z pozycji stojącej powoli do niższych pozycji
- chwyt za drabinki, siadanie i wstawanie z wysokiego krzesła
- uważać na ćwiczenia, w których wykonuje się skręty tułowia — unikać
- przy pozycji leżącej — głowa na poduszce, aby była powyżej linii serca, zwłaszcza przy chorobach krążenia
- zwrócić uwagę głównie na ćw. manualne — zwłaszcza dystalnych części ciała, ale nie trzymać ciężarów zbyt długo w górze; monitorować ból i zmęczenie
Ćwiczenia oddechowe
-
dmuchanie w butelkę z rurką – nie częściej niż max. 6 razy na dobę po 5 minut
- wdech bez butelki
- wydech do butelki
- oklepywanie od dołu do góry po plecach i nad piersiami opuszkami palców lub całymi rękami; stosować technikę zgodnie z zaleceniami fizjoterapeuty
- sprężynowanie – na bokach lub na plecach, brzuchu (nad piersiami, ale tylko nad szczytami płuc); wykonywać umiarkowanie, unikając bólu
Ćwiczenia równoważne
-
ruchy tułowia do przodu i do tyłu (Therapy Master); dodatkowe środki:
- pas stabilizujący miednicę
- dla utrudnienia pod pośladki krążek, zamknięcie oczu, pod stopy krążek
-
pozycja wyjściowa: stanie przodem do drabinek, kończyny górne (kkg) trzymają się szczebelków, krążek gumowy pod jedną kończyną dolną (kkd)
- jedną uniesioną kończyną dolną pisać różne litery (wyrazy)
- utrudnienie: zamknięcie oczu
-
z Parkinsonem:
- chodzenie po śladach – ślady muszą być dobrze przyklejone do podłogi, ponieważ ćwiczący może się na nich poślizgnąć
- chodzenie po kratownicy
- chodzenie za pacjentem, ale razem z nim i wymuszanie ruchu — kolano terapeuty popycha kolano ćwiczącego (ćwiczenia według Frenkla)
-
ćwiczenie oporowe przy balustradzie:
- terapeuta i ćwiczący stoją przodem do siebie, ćwiczący idzie do przodu, a terapeuta oporuje mu swoim podudziem — kolano i stopą pacjenta (opór przykładamy od góry)
-
ćwiczenia po udarze – z taśmą TheraBand, laską i Therapy Master
- rozbujanie się do przodu i do tyłu, potem wstanie
- wchodzenie i schodzenie ze stopnia — jako utrudnienie można zastosować:
- na podłodze lub na steperze położyć krążek gumowy (będzie stanowił podłoże labilne); po drugiej stronie kończyny dolnej należy podłożyć stabilne podparcie w celu zapobiegania opadaniu miednicy po stronie bez krążka
Gry i zabawy ruchowe
Parkinsonizm
Pacjenci z parkinsonizmem wszystko minimalizują (małe obrazki). Ćwiczenie polega na rysowaniu opisu obrazka usłyszanego podczas czytania przez terapeutę. Terapeuta czyta raz powoli opis, następnie drugi raz szybciej.
Alzheimer
Rysowanie mapy życia – od urodzenia do teraz, malowanie dobrych i złych dróg. Osoby z chorobą Alzheimera będą pamiętały bardzo odległe wydarzenia, natomiast nowe — prawie w ogóle.
- mini kalambury
- zabawy aktywizujące układ nerwowy: jedna osoba pokazuje problem ze swojego życia, reszta zgaduje, o co chodzi, a potem pokazuje, jak go rozwiązać
- gimnastyka korekcyjna
- Gąsienica – ćwiczący stoją jeden za drugim, pomiędzy nimi piłki; niektórzy mają jajko na łyżce dla utrudnienia – chodzą po sali wyprostowani między przeszkodami