Skala Hoehn i Yahr (HY Scale)
Skala ta jest wykorzystywana w opisach klinicznych czy klasyfikacji grup chorych. Ma decydujące znaczenie dla określenia skuteczności leczenia farmakologicznego, jak i rehabilitacji. Jest to pięciostopniowa skala stosowana głównie u pacjentów z chorobą Parkinsona w celu określenia nasilenia objawów parkinsonowskich i naturalnego przebiegu choroby. Stopień pierwszy oznacza najmniejsze nasilenie objawów. Niekiedy stosuje się wartości pośrednie, np. 2 i 1/2. Skala ocenia przede wszystkim objawy motoryczne i nie uwzględnia w pełni objawów niemotorycznych, dlatego w ocenie efektów rehabilitacji warto stosować dodatkowe narzędzia oceny funkcjonalnej.
Stadium I niesprawności
Objawy tylko jednostronne, zwykle z minimalnym lub bez upośledzenia czynnościowego, bez wyraźnego wpływu na codzienne funkcjonowanie chorego. Stadium trwa około 3 lat.
Stadium II niesprawności
Objawy obustronne lub osiowe, bez zaburzeń równowagi. Obserwuje się prawie wszystkie typowe objawy choroby: hipomimię, hipofonię (osłabienie siły głosu), wolniejszy chód, przodopochylenie, upośledzenie sprawności ruchowej. Stadium trwa około 3–4 lata.
Stadium III niesprawności
Pierwsze objawy upośledzenia odruchów postawy. Ujawnia się to jako niestabilność podczas obracania się lub w czasie wytrącenia z równowagi oraz podczas stania ze złączonymi nogami i zamkniętymi oczami. Pacjent jest nieco ograniczony funkcjonalnie w zakresie ADL, ale wykazuje pewien potencjał do pracy zawodowej zależny od rodzaju zatrudnienia.
Fizycznie pacjenci są w stanie prowadzić niezależne życie, a ich sprawność ma małe lub umiarkowane nasilenie. Chory zachowuje niezależność w życiu codziennym, choć wiele czynności wykonuje z trudem i znacznie wolniej. Przyjmuje również sylwetkę i chód parkinsonowski. Stadium to może trwać wiele lat.
Stadium IV niesprawności
W pełni rozwinięta choroba powodująca niesprawność; pacjent jest jeszcze w stanie chodzić bez pomocy, ale jest to znacznie utrudnione. Występuje znaczne upośledzenie sprawności ruchowej. Chory wymaga pomocy przy czynnościach dnia codziennego. Funkcja samodzielnego stania i chodzenia jest nadal zachowana, pomimo licznych upadków. Stadium to może trwać wiele lat.
Stadium V niesprawności
Przy braku pomocy — przywiązanie do łóżka lub wózka inwalidzkiego. Chory jest całkowicie zależny od otoczenia (głównie siedzi lub leży). Chód jest możliwy jedynie przy pomocy opiekunów.
