Goniometr – praktyczny przewodnik po pomiarach w fizjoterapii

ZGIĘCIE – staw biodrowy

P.w	Supinacyjna Stabilizacja miednicy
Oś kątomierza	Krętarz większy kości udowej
Ramię ruchome	Głowa strzałki
Ramię nieruchome	Wzdłuż tułowia, równolegle do podłoża, skierowane do dołu pachowego
Ruch	Zgięcie
Norma	Między 115° a 125°

WYPROST – staw biodrowy

P.w	Pronacyjna Stabilizacja miednicy Stopy poza podłożem
Oś kątomierza	j.w.
Ramię ruchome	j.w.
Ramię nieruchome	j.w.
Ruch	Wyprost
Norma	Między 10° a 30°

ODWODZENIE – staw biodrowy

P.w	Supinacyjna Stabilizacja miednicy
Oś kątomierza	Kolec biodrowy przedni górny
Ramię ruchome	Wzdłuż osi długiej uda, na rzepkę
Ramię nieruchome	Prostopadłe do osi długiej ciała, położone na obu kolcach biodrowych p.g.
Ruch	Odwiedzenie
Norma	40° a 50°

PRZYWIEDZENIE – staw biodrowy

P.w	j.w.
Oś kątomierza	j.w.
Ramię ruchome	j.w.
Ramię nieruchome	j.w.
Ruch	Przywiedzenie
Norma	25° a 30°

ROTACJA ZEWNĘTRZNA – staw biodrowy

P.w	Siad z goleniami zwieszonymi Stabilizacja uda oraz autostabilizacja (podpór rąk)
Oś kątomierza	Rzepka
Ramię ruchome	Pionowo w dół skierowane, wzdłuż osi długiej goleni
Ramię nieruchome	Równolegle do płaszczyzny
Ruch	Rotacja zew.
Norma	25° a 40°

ROTACJA WEWNĘTRZNA – staw biodrowy

P.w	j.w.
Oś kątomierza	j.w.
Ramię ruchome	j.w.
Ramię nieruchome	j.w.
Ruch	Rotacja wew.
Norma	30° a 40°

ZGIĘCIE – staw kolanowy

P.w	Supinacyjna Stabilizacja miednicy
Oś kątomierza	Głowa strzałki
Ramię ruchome	Kostka boczna
Ramię nieruchome	Wycelowane w krętarz większy kości udowej
Ruch	Zgięcie
Norma	130° a 150°

WYPROST – staw kolanowy

P.w	1. Pronacyjna — stopy poza podłożem 2. Supinacyjna
Oś kątomierza	j.w.
Ramię ruchome	j.w.
Ramię nieruchome	j.w.
Ruch	Wyprost
Norma	0° a -3°

W stawie kolanowym tak jak i łokciowym często występuje przeprost u młodych kobiet, natomiast u mężczyzn w starszym wieku występuje ograniczenie ruchomości. Przyczyną przeprostu może być zwiększona elastyczność więzadeł oraz cechy anatomiczne stawu.

ZGIĘCIE GRZBIETOWE i PODESZWOWE (wyprost/zgięcie) – staw skokowo-goleniowy

P.w	Siad z podudziami zwieszonymi
Oś kątomierza	Kostka boczna
Ramię ruchome	Zewnętrzny brzeg stopy — wzdłuż 5 kości śródstopia
Ramię nieruchome	Celuje na głowę kości strzałkowej
Ruch	Wznos przodostopia ku górze (zgięcie grzbietowe)
Norma	15° a 20°
Ruch	Zgięcie podeszwowe
Norma	45° a 50°

Inny sposób badania zgięcia grzbietowego – w pozycji pronacyjnej ze zgiętym stawem kolanowym do 90°.

Inny sposób badania zgięcia podeszwowego – w pozycji supinacyjnej.

SUPINACJA STOPY (odwrócenie)

P.w	Siad z goleniami zwieszonymi Stabilizacja podudzia
Oś kątomierza	Zgodnie z osią strzałkową 5. palca
Ramię ruchome	Skierowane do środka ciała
Ramię nieruchome	Skierowane do środka ciała
Ruch	Wznos wewnętrznej krawędzi stopy ku górze
Norma	30° a 35°

PRONACJA STOPY (nawracanie)

P.w	Siad z goleniami zwieszonymi Stabilizacja podudzia
Oś kątomierza	Zgodnie z osią strzałkową — 1. palca
Ramię ruchome	Skierowane na zewnątrz ciała
Ramię nieruchome	Skierowane na zewnątrz ciała
Ruch	Wznos zewnętrznej krawędzi stopy ku górze
Norma	15° a 25°

SUPINACJA i PRONACJA STAWU SKOKOWO-PIĘTOWEGO

P.w	1. Pronacyjna — stopy poza podłożem
Oś kątomierza	Między kostkami
Ramię ruchome	Wzdłuż kości piętowej
Ramię nieruchome	Goleń
Ruch	Obrót stopy do wewnątrz
Norma	5° a 20°
Ruch	Obrót stopy na zewnątrz
Norma	5° a 15°

ZGIĘCIE – staw barkowy

P.w	Supinacyjna (w siadzie)
Oś kątomierza	Guzek większy kości ramiennej
Ramię ruchome	Nadkłykieć boczny kości ramiennej
Ramię nieruchome	j.w.
Ruch	Zgięcie
Norma	160° a 180°

WYPROST – staw barkowy

P.w	Pronacyjna
Oś kątomierza	j.w. lub na wyrostku barkowym łopatki
Ramię ruchome	j.w.
Ramię nieruchome	W osi długiej tułowia
Ruch	Wyprost
Norma	40° a 65°

ODWIEDZENIE – staw barkowy

P.w	Pronacyjna w siadzie
Oś kątomierza	Wyrostek barkowy łopatki
Ramię ruchome	Wzdłuż tułowia
Ramię nieruchome	Równolegle do mostka
Ruch	Odwiedzenie
Norma	160° a 180°

ROTACJA WEWNĘTRZNA – staw barkowy

P.w	Supinacyjna / Pronacyjna Ramię odwiedzione do 90° — przedramię poza kozetką
Oś kątomierza	Wyrostek łokciowy kości łokciowej
Ramię ruchome	Wyrostek rylcowaty kości łokciowej
Ramię nieruchome	j.w.
Ruch	Przedramienia w dół / górę
Norma	60° a 75°

Inne ruchy w stawie :

ROTACJA ZEWNĘTRZNA – staw barkowy

ZGIĘCIE – staw łokciowy

P.w	Supinacyjna (w siadzie)
Oś kątomierza	Nadkłykieć boczny kości ramiennej
Ramię ruchome	Wyrostek rylcowaty kości promieniowej
Ramię nieruchome	Guzek większy kości ramiennej / wyrostek barkowy łopatki
Ruch	Zgięcie
Norma	150°

WYPROST – staw łokciowy

P.w	Supinacyjna Pronacyjna
Oś kątomierza	j.w.
Ramię ruchome	j.w. / grzbietowa pow. III palca
Ramię nieruchome	Wyrostek barkowy łopatki
Ruch	Wyprost
Norma	0°

SUPINACJA i PRONACJA - przedramienia

P.w	Siedząca — staw łokciowy zgięty do 90°	Supinacja                        Pronacja
Oś kątomierza	Przyśrodkowo/bocznie od wyrostka rylcowatego kości łokciowej
Ramię ruchome	Brzusznie/grzbietowo od kości promieniowej
Ramię nieruchome	Równolegle do kości ramiennej
Ruch	Odwrócenie / Nawracanie
Norma	85° / 90°

ZGIĘCIE i WYPROST – nadgarstka

P.w	Siad	Zgięcie Wyprost
Oś kątomierza	Wyrostek rylcowaty kości łokciowej
Ramię ruchome	5. kość śródręcza
Ramię nieruchome	Nadkłykieć przyśrodkowy/boczny kości ramiennej
Ruch	Zgięcie / Wyprost
Norma	80° / 70°

ODWODZENIE (dopromieniowe) i PRZYWODZENIE (dołokciowe) - nadgarstka

P.w	Siad	Odwodzenie
Oś kątomierza	W 1/2 odległości między wyrostkami rylcowatymi obu kości przedramienia
Ramię ruchome	3. kość śródręcza
Ramię nieruchome	Nadkłykieć boczny kości ramiennej	Przywiedzenie
Ruch	Odwodzenie / Przywodzenie
Norma	20° / 40°

Bibliografia :

• Zembaty – Kinezyterapia I
• University of Pennsylvania
• http://academic.uofs.edu/faculty/kosmahle1/courses/pt350/goniomet/gonintro.htm
• http://www.lhup.edu/yingram/jennifer/webpage/homepage2.htm

Opracowanie: E. Nowak