Testy
1) Test ścienny (Degi)
Celem jest wykrycie ograniczenia ruchomości w obrębie stawów ramienno-barkowych. Przy ścianie, w pozycji stojącej lub siedzącej, nie odrywając pleców od ściany, pacjent wykonuje unos ramion w celu dotknięcia dłońmi ściany.
2) Test Otto-Wurma
Celem jest pomiar ruchomości odcinka piersiowego kręgosłupa. Wyznacza się punkt Th1 i odmierza się 30 cm w dół (do okolicy Th12) w pozycji stojącej. Następnie wykonuje się maksymalny skłon tułowia w przód przy wyprostowanych stawach kolanowych. Jeżeli długość nie wzrośnie o 6–8 cm, świadczy to o przykurczu mięśni przykręgosłupowych (pomiar w płaszczyźnie strzałkowej).
3) Test palce–podłoga (Thomayera)
Służy do określenia globalnej możliwości wykonywania skłonu w przód w płaszczyźnie strzałkowej. Dotyczy to ruchomości kręgosłupa i stawów biodrowych. Badanemu poleca się wykonanie skłonu przy wyprostowanych stawach kolanowych. Mierzy się odległość od opuszka trzeciego palca ręki do podłoża.
4) Test Schobera
Pomiar ruchomości w odcinku piersiowo‑lędźwiowym. W pozycji wyprostowanej oznacza się punkt w miejscu przecięcia się linii wyrostków kolczastych z linią przechodzącą przez kolce biodrowe tylne górne, następnie oznacza się 10 cm w górę i 5 cm w dół. W skłonie w przód odległość powinna zwiększyć się o 6–8 cm.
Odmiana testu dla pacjentów nie mogących stać: pozycja wyjściowa to leżenie bokiem. Badający znajduje wyrostki kolczaste L1–L5, następnie poleca wykonanie skłonu tułowia w przód z jednoczesnym zgięciem stawów biodrowych i kolanowych do pozycji skulonej. Odstęp pomiędzy punktami na L1–L5 powinien zwiększyć się o 4–6 cm; brak zwiększenia świadczy o nadmiernym napięciu mięśni przykręgosłupowych.
5) Test Patricka (test odwiedzeniowy uda)
Celem jest wykrycie zaburzeń w stawie biodrowym lub zablokowania stawu krzyżowo‑biodrowego. Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, jedna kończyna dolna wyprostowana, druga zgięta w stawie biodrowym i kolanowym tak, by stopa opierała się o podudzie kończyny wyprostowanej. Badający jedną ręką stabilizuje miednicę po stronie kończyny wyprostowanej, a drugą wykonuje pogłębienie odwiedzenia w stawie biodrowym przez nacisk w okolicy kolana testowanej kończyny (w kierunku podłoża).
6) Test Thomasa
Celem jest wykrycie przykurczu zgięciowego w stawie biodrowym. Pacjent leży tyłem, wykonuje maksymalne zgięcie stawu biodrowego i kolanowego po stronie niebadanej. Badający dociska przednią powierzchnię uda badanego do klatki piersiowej. Uniesienie ponad podłoże kończyny testowanej świadczy o przykurczu.
- m. iliopsoas
- m. rectus femoris
- m. tensor fasciae latae
7) Test Jandy
Cel: zróżnicowanie dodatniego testu Thomasa. Pozycja: leżenie tyłem, kość krzyżowa na brzegu kozetki. Bierne zgięcie kończyny nie testowanej w stawie biodrowym i kolanowym.
- Uniesienie uda testowanego – przykurcz m. iliopsoas.
- W pozycji jak wyżej bierne zgięcie testowanego kolana daje także zgięcie biodrowe – przykurcz m. rectus femoris.
- W pozycji jak wyżej kończyna testowana odwiedziona i w rotacji wewnętrznej. Przy próbie przywiedzenia daje zgięcie w biodrze – przykurcz m. tensor fasciae latae.
8) Objaw Trendelenburga
Za jego pomocą bada się wydolność mięśni stabilizujących miednicę (m. pośladkowy średni i mały) w płaszczyźnie czołowej. Badany stoi na jednej kończynie — na tej, której funkcjonalna siła jest oceniana. Badający obserwuje ustawienie miednicy (linię łączącą kolce biodrowe tylne górne). Opadanie miednicy po stronie kończyny odciążonej świadczy o niewydolności siłowej wymienionych mięśni.
9) Objaw Duchenne’a
Występuje wyłącznie z dodatnim objawem Trendelenburga. Polega na pochyleniu tułowia w stronę kończyny podporowej w płaszczyźnie czołowej i uniesieniu miednicy po stronie przeciwnej (zdrowej) w celu utrzymania równowagi.
10) Test Bertranda
Test służy określeniu lokalizacji oraz kierunku bocznego skrzywienia kręgosłupa (czy występuje garb żebrowy). Polega na powolnym, symetrycznym skłonie tułowia w przód.
11) Test Matthiassa
Test służący do oceny ogólnej wydolności mięśni posturalnych. Utrzymanie przez ok. 30 s wyprostowanej postawy z uniesionymi i wyprostowanymi w stawach łokciowych kończynami górnymi (kkg) świadczy o prawidłowej wytrzymałości mięśni posturalnych.
