Powikłania po złamaniu u osób starszych

• Tętnica podobojczykowa i splot ramienny najbardziej narażone na uszkodzenia w obszarze między obojczykiem a pierwszym żebrem
• Tętnica ramienna i nerw promieniowy przy złamaniach na całej długości kości ramiennej, szczególnie w okolicy stawu łokciowego
• Przy złamaniach przezkłykciowych najczęściej dochodzi do uszkodzenia nerwu łokciowego i tętnicy ramiennej
• Tętnica udowa powierzchowna najczęściej ulega uszkodzeniu w obrębie kanału przywodzicieli
• Tętnica podkolanowa zagrożona w miejscu rozworu ścięgnistego mięśnia przywodziciela wielkiego i mięśnia płaszczkowatego (zwichnięcia tylne kolana, złamanie kłykci kości udowej, stawowe złamania bliższej nasady kości piszczelowej z przemieszczeniem odłamów ku tyłowi)
• Nerw strzałkowy przy złamaniach głowy strzałki

Objawy uszkodzenia naczyń

Objawy uszkodzenia naczyń i nerwów wymagają pilnej oceny i często interwencji chirurgicznej.

• Brak tętna
• Spadek temperatury skóry
• Zbladnięcie skóry
• Obecność plam na skórze
• Porażenie mięśni obwodowych
• Przeczulica lub niedoczulica
• Szybko narastający obrzęk
• Tworzenie się krwiaka

Powikłania wtórne

• Przykurcz Volkmanna
• Zespół Sudecka (zespół bólowy regionalny)
• Staw rzekomy
• Zespół ciasnoty przedziałów (kompartment syndrom)

Przykurcz Volkmanna

Przykurcz Volkmanna jest zwykle następstwem ciężkiego niedokrwienia mięśni spowodowanego długotrwałym uciskiem lub zespołem ciasnoty przedziałów, prowadzącym do przykurczów i trwałego uszkodzenia tkanek.

Ustawienie kończyny górnej

• Pronacja przedramienia
• Zgięcie dłoniowe nadgarstka
• Przeprost w stawach śródręczno-paliczkowych
• Zgięcie w stawach międzypaliczkowych
• Przywiedzenie kciuka

Ustawienie kończyny dolnej

• Końskostopie
• Szpotawość
• Zgięcie palców
• Stwardnienie mięśni łydki

Do objawów tych dochodzi

• Ból o dużym nasileniu
• Obrzęk
• Sinica
• Niedowłady
• Zaburzenia czucia powierzchownego i głębokiego

Zespół Sudecka

Okres pierwszy: kilka tygodni do kilku miesięcy

Objawy

• Ból
• Przekrwienie
• Obrzęk
• Ocieplenie
• Plamiste odwapnienie
• Zaniki mięśniowe
• Ograniczenie zakresu ruchomości

Kinezyterapia

• Ćwiczenia synergistyczne
• Ćwiczenia czynne
• Pozycje ułożeniowe (wysoko–poziom–nisko)

Fizykoterapia

• Działanie przeciwbólowe (krioterapia)
• Zmniejszenie przekrwienia biernego

Przeciwwskazane

• Ćwiczenia bierne
• Ciepło
• Masaż

Okres drugi: 6 tyg. – 4 miesiące od zachorowania

Objawy

• Zmiany skórne: skóra cienka, chłodna, wilgotna
• Dalsze zaniki mięśniowe i przykurcze
• W RTG bardziej nasilone odwapnienia

Fizjoterapia

• Poprawa niedostatecznego przepływu krwi
• Masaż suchą miękką szczotką
• Kontralateralne kąpiele rozgrzewające
• Kąpiele wirowe letnie
• Ćwiczenia czynne do granicy bólu
• Naświetlania IR, UV
• Jontoforeza (lignokaina, reparil, chlorek wapnia)
• TENS, DD, Trabert, UD, laser biostymulacyjny, Viofor

Okres trzeci: zaniku albo dystrofii (6 – 12 miesięcy)

Objawy

• Dominuje ból
• Skóra: błyszcząca, cienka, chłodna
• Duże ograniczenia ruchomości
• Zaniki mięśniowe, przykurcze, stopniowe usztywnienia w wadliwych pozycjach
• RTG: zanik struktury kostnej
• Zgąbczenie kości

Fizjoterapia

• Kontynuacja z okresu drugiego
• Ćwiczenia czynne z oporem (modelina, ćwiczenia manualne)
• PIR, stretching

Stawy rzekome

Brak zrostu kostnego — często po nieprawidłowo leczonych lub niestabilnych złamaniach.

Dwa typy

• Biologicznie czynne (witalne)
• Nieczynne biologicznie (awitalne)

Objawy

• Patologiczna ruchomość
• Sprężynowanie
• Niewielki obrzęk
• Wzrost ciepłoty skóry
• Bolesność podczas obciążania
• Upośledzenie czynności

Leczenie

• Operacyjne