Fizjoterapia w zapaleniu stawów

Arthritis

Leczenie zapalenia stawów koncentruje się wokół środków:

kontrolujących ból
poprawiających funkcję stawów
zwiększających i utrzymujących masę i wytrzymałość mięśniową
zwiększających funkcjonalną czynność pacjenta

Ponieważ choroba ta ma przebieg przewlekły, ważna jest kontrola bólu poprzez zastosowanie możliwie małej dawki środków przeciwbólowych albo wyeliminowanie leków przeciwbólowych, wykorzystując skuteczne leczenie fizykalne takie jak:

ciepłolecznictwo
obniżenie masy ciała
ćwiczenia w wodzie
TENS
masaż

Podwodne ćwiczenia są bardzo korzystne dla psów cierpiących na zapalenie stawów. Fizyczne właściwości wody ułatwiają ruch w chorym stawie oraz podtrzymują siłę i wytrzymałość pacjenta.

Wyniki badania fizykalnego

ograniczony zakres ruchu
zanik mięśniowy
zmniejszona wydolność, aktywność fizyczna

Cele rehabilitacji

kontrola bólu
utrzymanie czynnego zakresu ruchomości
poprawa ogólnej czynności kończyn
wzrost masy i siły mięśniowej

Plan leczenia

BÓL PRZEWLEKŁY	OSTRY	Techniki	Zastosowanie	Częstość
krioterapia: zimne okłady	stosowane miejscowo na stawy objęte zapaleniem	—	—	2–3 razy/24 h
ciepłolecznictwo: ciepłe okłady IR – lampa podczerwień	stosować tylko przy normalnej temperaturze stawów w miejscach sztywnych lub bolących	—	—	1–2 razy/24 h
TENS	odpowiedni sposób wykonania wzdłuż i/lub poprzeczne ułożenie użyć segmentarnej stymulacji u pacjentów, którzy nie tolerują miejscowego leczenia	—	—	1–2 razy/24 h
MASAŻ	używać tylko delikatnych technik zmniejszających napięcie mięśniowe współleczenie obszarów wtórnych napięcia	—	—	1–2 razy/24 h
ESWT (Radial Extracorporeal Shock-Wave Therapy)	stosować zgodnie z instrukcją producenta	—	—	3 razy/tydzień (przerwy zgodnie z protokołem)
ŚREDNI	krioterapia: zimne okłady ciepłolecznictwo: ciepłe okłady, IR – lampa podczerwień	stosowane miejscowo na stawy objęte zapaleniem stosować tylko przy normalnej temperaturze stawów w miejscach sztywnych lub bolących	—	2 razy/24 h
NSAID – niesterydowe leki przeciwzapalne	stosowane ogólnie lub miejscowo zgodnie z zaleceniami weterynaryjnymi	—	—	2 razy/24 h (wg zaleceń)
TENS	wzdłuż i/lub poprzeczne ułożenie	—	—	1–2 razy/24 h
MASAŻ	używać delikatnych technik zmniejszających napięcie	—	—	1–2 razy/24 h
ESWT (Radial)	stosować zgodnie z instrukcjami producenta	—	—	3 razy, 1 tydzień przerwy
ŁAGODNY	US (Ultradźwięki)	stosować pulsacyjnie 0,5–1,5 W/cm2 w miejsca największego bólu stosować ciągłą falę przy sztywnych stawach i mięśniach	—	2–3 razy/tydzień
krioterapia: zimne okłady ciepłolecznictwo: ciepłe okłady, IR – lampa podczerwień	stosowane miejscowo na stawy objęte zapaleniem stosować tylko przy normalnej temperaturze stawów w miejscach sztywnych lub bolących	—	—	2–3 razy/tydzień
TENS	wzdłuż i/lub poprzeczne ułożenie	—	—	2–3 razy/tydzień
MASAŻ	leczenie kończyn zajętych chorobą i miejsc wtórnego napięcia	—	—	2–3 razy/tydzień
ESWT (Radial)	stosować zgodnie z instrukcją producenta	—	—	3 razy, 1 tydzień przerwy
BÓL OSTRY		krioterapia: zimne okłady	stosowane miejscowo na stawy objęte zapaleniem w miejsca zwiększonego ucieplenia	2–3 razy/24 h
	TENS	tylko stymulacja segmentalna	Raz dziennie	—
	Ćwiczenia	ograniczenie ćwiczeń

TENS – Rozmieszczenie elektrod w stymulacji segmentarnej

STAWY, FUNKCJA KOŃCZYN, ZANIK MIĘŚNIOWY	OSTRY	Technika	Procedura	Czas
Ćwiczenia czynne	zaczynać powoli zaczynać od krótkich treningów powolny chód chód zapadający: śnieg, piasek ćw. z siadu do stania ćw. potrząsania łapą	—	—	kilka razy w ciągu dnia
Ćwiczenia bierne	pobudzać odruch zgięcia przeciw oporowi ćw. bierne (obrazy) stretching	—	—	2–3×/dzień
Podwodne ćwiczenia	zaczynać od krótkiego treningu wzrastać stopniowo	—	—	2–3×/tydz.
NMES (Neuromuscular Electrical Nerve Stimulation)	używać jako uzupełnienie ćwiczeń	—	—	2–3×/tydz.
ŚREDNI	Ćwiczenia czynne	krótkie spacery upewniać się, że pacjent chodzi wolno ćw. z siadu do stania ćw. potrząsania łapą obciążać	—	kilka razy w ciągu dnia
Ćwiczenia bierne	j.w.	—	—	2–3×/dzień
NMES	j.w.	—	—	2–3×/tydz.
Podwodne ćwiczenia	obciążać kończynę dolną lub stosować ręczny opór, jeśli jest to konieczne	—	—	2–3×/tydz.
ŁAGODNY	Ćwiczenia czynne	kontynuacja ruchu ruch przed siebie spacerować normalnie i szybkim tempem, używając obciążenia jeśli konieczne	—	kilka razy w ciągu dnia
Podwodne ćwiczenia	powolny wzrost szybkości i czasu trwania	—	—	2–3×/tydz.
Ćwiczenia bierne	j.w.	—	—	2–3×/dzień

Podwodne ćwiczenia

Ćwiczenia bierne

Zgięcie w st. nadgarstkowym
Wyprost w st. nadgarstkowym
Zgięcie w st. łokciowym
Wyprost w st. łokciowym
Wyprost w st. barkowym
Zgięcie w st. barkowym
Zgięcie stępu
Wyprost stępu
Zgięcie w st. kolanowym
Wyprost w st. kolanowym
Zgięcie w st. biodrowym
Wyprost w st. biodrowym

Leczenie stawu barkowego i łokciowego

Fizjologia	Typ – staw barkowy	Funkcja	Ruch	Zakres ROM
Fizjologia	kulisto-panewkowy	mieszana	Wyprost Zgięcie Nieznaczny stopień ruchów bocznych	Zgięcie 50°–60° Wyprost 160°–170°
Typ – staw łokciowy	złożony – składa się ze stawu ramienno-promieniowego i ramienno-łokciowego	mieszana	Wyprost Zgięcie Nieznaczny stopień ruchów rotacyjnych	Zgięcie 30°–40° Wyprost 160°–170°

Wyniki badania fizykalnego st. barkowego i łokciowego: powszechnie występujący wtórny ból mięśni:

szyi
połączeń piersiowo‑lędźwiowych
połączeń lędźwiowo‑krzyżowych
kończyn górnych i dolnych po przeciwnych stronach
kończyny górnej – triceps

Techniki

Staw	Technika	Procedura
Staw barkowy	TENS	stymulacja miejscowa segmentowe ułożenie
Staw barkowy	MASAŻ	szyja i kręgosłup, kkg i kkd: miejsca zajęte przez proces chorobowy oraz po przeciwnej stronie mobilizacja łopatki: ułóż oba kciuki kaudalnie na łopatce, palce spoczywają kranialnie na grzbiecie łopatki, następnie ostrożnie porusz całą łopatką w kierunku czaszkowo‑grzbietowym i doogonowym
Staw barkowy	NMES	mięsień ramienny (rys.)
Staw barkowy	ESWT	zgodnie z instrukcją