Metoda rehabilitacyjna - Kinesiotaping

Metoda Kinesiotaping i jej zastosowanie w wybranych przypadkach ortopedycznych

AWF Warszawa 2005 Przygotowała: Ewa Jaraczewska, CERTIFIED KINESIO TAPING INSTRUCTOR

Rehabilitation Institute of Chicago

Cel i zadania wykładu

Zapoznanie się z koncepcją metody Kinesio Taping
Poznanie podstawowej techniki Kinesio Taping
Zapoznanie się z przykładami zastosowania Kinesio Taping w specyficznych przypadkach klinicznych

Czym jest metoda Kinesio Taping

Metoda została opracowana przez doktora Kenzo Kase
Metoda wprowadzona do krajów azjatyckich w latach 1970–1980
Metoda wprowadzona do Stanów Zjednoczonych w połowie lat 1990.
Do Europy wchodzi w początkach XXI wieku

Porównanie działania dwóch rodzajów taśmy:

Kinesio Tex Tape

„Edukacja” osłabionych mięśni
Pozwala mięśniom na „odpoczynek” i przez to redukuje ból
Zmniejsza stan zapalny
Zwiększa ruchomość
Zmniejsza obrzęki

McConnell Tape (taśma sztywna)

Hamuje działanie mięśnia/mięśni, zapobiega zmęczeniu mięśni
Hamuje ruchomość w stawie, zapobiega skurczom mięśni
Redukuje ból poprzez unieruchomienie
Koryguje pozycję stawu

Wprowadzenie do koncepcji metody Kinesio Taping

4 podstawowe funkcje fizjologiczne:

Redukuje ból lub nadwrażliwość czuciową w skórze i mięśniach
Koryguje działanie mięśni
Redukuje nadmiar płynu limfatycznego powodującego obrzęki
Koryguje pozycję stawu

Funkcje dodatkowe

Pomaga w uzyskaniu pozycji optymalnej do rehabilitacji mięśni i stawów
Wspomaga osłabione mięśnie
Pomaga w uzyskaniu prawidłowej postawy i symetrii ciała poprzez poprawę odczucia kinestetycznego położenia ciała

Czym się wyróżnia Kinesio Tex Tape?

Rozciąga się do 40% długości początkowej
Rozciąga się tylko w jednym kierunku
Klej po stronie wewnętrznej taśmy jest aktywowany przez ciepło, nie posiada on właściwości farmakologicznych
Ciężar i grubość taśmy jest niemal identyczna z grubością skóry — pacjent często nie odczuwa jej obecności na skórze
Kinesio Tex Tape nakładana jest na powierzchnię skóry w lekkim naciągnięciu (10% — tzw. „paper off”, czyli ok. 110% długości początkowej)
Taśma może być noszona przez kilka dni, nie schodzi przy kąpieli (mycie jest wskazane dla usunięcia nagromadzonej pod taśmą soli od potu oraz obumarłego naskórka). Zazwyczaj Kinesio Tex Tape jest wykonana z bawełny i często występuje w wersji bezlateksowej.

Anatomia, fizjologia i patologia w zastosowaniu Kinesio Taping

Skóra
System limfatyczny
Mięśnie
Stawy

Działanie na skórę

Skóra jest największym organem ciała
Zawiera miliony receptorów dotyku
Posiada około miliona włókien nerwowych, kończących się głównie na twarzy i kończynach, w mniejszej ilości na plecach
Zawiera także: receptory mechaniczne (między innymi zakończenia Ruffini), termoreceptory, receptory bólu (polimodalne) i receptory czucia głębokiego
Zakończenia Ruffini są ważne dla koncepcji Kinesio Taping — odpowiadają na stopień napięcia i rozciągnięcia skóry. Położone są w głębszych warstwach skóry, adaptują się powoli i są powiązane z neuronami ruchowymi alpha oraz strukturami mięśniowymi, co wpływa na wrażliwość neuronów ruchowych alpha.

Działanie na system limfatyczny

Tworzy przestrzeń pod skórą umożliwiającą drenaż limfatyczny
Zwiększa krążenie krwi w obrębie stosowania
Ułatwia drenaż limfatyczny z miejsca obrzęku
Zmniejsza ucisk na receptory mechaniczne, zmienia odczucie bólu
Zmniejsza obrzęk
Zmniejsza nagromadzenie czynników chemicznych uwolnionych po urazie tkanki
Drenaż limfatyczny może przebiegać w różnych kierunkach, zależnie od techniki

Działanie na mięśnie

Zwiększa intensywność skurczu w mięśniach osłabionych
Zmniejsza efekt zmęczenia mięśni (mięśnie nie muszą pracować tak ciężko, by wyprodukować odpowiednie napięcie)
Wpływa na pozycję spoczynkową mięśnia — zmniejsza jego nadmierne rozciągnięcie lub przykurcz
Wpływa na zmniejszenie bolesnych skurczów mięśniowych
Zwiększa zakres ruchu
Wpływa na zmiany w czuciu głębokim

Działanie na stawy ruchowe

Wpływa na asymetrię wywołaną przez skurcze lub przykurcze mięśni
Normalizuje napięcie mięśniowe
Poprawia zakres ruchu
Działa zarówno na małe, jak i duże stawy ruchowe
Obniża ból spowodowany stanem zapalnym w stawach

Zastosowanie metody Kinesio Taping

Sposoby cięcia taśmy: X, Y, wachlarz (fan). Y i I są najbardziej popularne; techniki „web space” i „button hole” też bywają stosowane.
Stopień naciągnięcia taśmy: najczęściej używany jest tzw. „paper off” (około 10% rozciągnięcia, czyli ~110% długości początkowej). Naciągnięcie 150–175% stosuje się, gdy skóra ma ograniczoną elastyczność (przykurcze mięśniowe, blizny) oraz w określonych metodach korekcyjnych (korekcja więzadeł, ścięgien, techniki mechaniczne).

UWAGA: „Paper off” jest stosowane najczęściej w celu osiągnięcia optymalnych rezultatów

Zasada O-I lub I-O

M. CZWOROGŁOWY UDA — KIERUNEK TAŚMY: O-I

M. NARAMIENNY — KIERUNEK TAŚMY: I-O

Zastosowanie – ciąg dalszy

Skóra musi być czysta, sucha i nie natłuszczona
Przy nadmiernym owłosieniu należy skórę ogolić
Po nałożeniu taśmy należy ją kilkakrotnie potrzeć, aby uaktywnić klej reagujący na ciepło
Przy zastosowaniu taśmy w okolicach zwiększonego pocenia (dłonie, stopy) wskazane jest użycie taśmy wodoodpornej

Pamiętać o miejscu występowania bólu, ale także o czynnikach ból powodujących

Zalety zastosowania metody Kinesio Taping

Bardziej ekonomiczna (zazwyczaj stosuje się jeden rodzaj taśmy w porównaniu z dwoma rodzajami używanymi przy metodzie McConnell)
Łatwość stosowania po odpowiednim przeszkoleniu
Trwałość taśmy do 4–5 dni

Ograniczenia w zastosowaniu

Konieczność usunięcia nadmiaru owłosienia
Taśmę należy nałożyć 20–30 minut przed rozpoczęciem aktywności
Zgoda pacjenta na noszenie taśmy w miejscach publicznych
Koszty sprowadzenia oryginalnego Kinesio Tex Tape
Nadal ograniczone badania eksperymentalne potwierdzające efektywność metody — konieczność dalszych badań klinicznych

Na co należy uważać

Tendencja do „naciągania” taśmy (szczególnie u osób z doświadczeniem w metodzie McConnell)
Konieczność przeprowadzenia dokładnego badania wstępnego, by ustalić źródło problemu
Zawsze leczymy ból i jego przyczynę!

Jak usunąć taśmę

Usuwamy zawsze zgodnie z kierunkiem porostu włosów: odciągamy skórę od taśmy i powoli usuwamy taśmę. Najłatwiej usunąć po kąpieli.
Nie używać suszarki do włosów do szybkiego wysuszenia taśmy przed usunięciem

Metody „korekcyjne”

Mechaniczna (Mechanical), Powięzi (Fascia), Przestrzeni (Space)
Więzadeł i ścięgien (Ligament/Tendon)
Limfatyczna (Lymphatic), Funkcjonalna (Functional)

Podstawowe zasady zastosowania metod „korekcyjnych”

Zastosowane napięcie taśmy zależy od stosowanej metody korekcyjnej. Łączenie metody „podstawowej” i „korekcyjnej” może być wskazane dla osiągnięcia pożądanego rezultatu.
Korekcja limfatyczna (tzw. „paper off”) jest często stosowana w okresie ostrym pourazu, w celu zmniejszenia obrzęku i bólu.
Korekcja mechaniczna (75–100%) stosowana jest do poprawy pozycji stawu (np. złamanie żebra, wypadnięcie dysku, zwichnięcie stawu skokowego, Hallux) lub jego unieruchomienia.
Korekcja przestrzeni (50–75%) stosowana jest w celu utworzenia przestrzeni nad okolicą zapalną lub bolesną (stany zapalne stawów, ból kręgosłupa).
Korekcja powięzi (około 25%) stosowana jest do wspomagania manualnej mobilizacji powięzi (np. shin splint).
Korekcja więzadeł (50–75%) — stosowana przy bólu kolana, przy uszkodzeniach więzadeł pobocznych.
Korekcja limfatyczna — stany zapalne, obrzęki
Korekcja funkcjonalna — np. stopa opadająca, zwichnięcie stawu barkowego

KOREKCJA LIMFATYCZNA — WYLEW PODSKÓRNY