Typy chodu patologicznego – rodzaje, objawy i przyczyny
Chód paretyczny (niedowładny)
- chory chodzi powoli, małymi krokami, z trudnością przesuwa stopy (powłuczy nogami)
- jeśli niedowład jest szczególnie nasilony w prostownikach stóp chód staje się brodzący
- występowanie:
- niedowład wiotki kończyn dolnych, często w wyniku uszkodzenia dróg nerwowych lub korzeni
Chód brodzący
- z powodu opadnięcia stóp chory nadmiernie zgina nogi w kolanach
- typowy dla opadania stopy (foot drop)
- występowanie:
- zapalenie wielonerwowe, uszkodzenie nerwu strzałkowego (n. peroneus) lub radikulopatie (np. L5)
Chód kaczkowaty
- podczas chodzenia kołysanie w biodrach
- uderzająca jest trudność wchodzenia na schody
- występuje niedowład mięśni obręczy biodrowej i ud
- występowanie:
- postępująca dystrofia mięśniowa (dystrophia musculorum progressiva)
Chód spastyczny (kurczowy)
- chory podczas chodzenia nie zgina kończyn w stawach kolanowych, z trudnością odrywa stopy od podłoża i przesuwając kończyny zaczepia palcami o podłogę
- związany z nadmiernym napięciem mięśniowym
- występowanie:
- niedowład spastyczny kończyn dolnych, zwykle na tle uszkodzenia dróg piramidowych
Chód koszący
- chodzenie umożliwiają głównie ruchy w stawie biodrowym
- wyprostne ułożenie kończyny sprawia, że chory podczas chodzenia, nie odrywając niedowładnej stopy od podłogi, zakreśla półkule (circumductio) — stąd nazwa „kosi”
- jednocześnie kończyna górna zachowuje charakterystyczne ułożenie zgięciowe:
- ramię lekko odwiedzione, przedramię zgięte, ręka i palce zgięte dłoniowo
- występowanie:
- spastyczny niedowład połowiczy pochodzenia mózgowego
Chód drobnymi kroczkami
- jednocześnie usztywnienie i pochylenie tułowia ku przodowi
- brak fizjologicznych współruchów kończyn górnych (brak balansowania rąk) podczas chodzenia
- występowanie:
- zespoły parkinsonowskie — związane z bradykinezą i zaburzeniem automatyzmu chodu
Chód móżdżkowy
- podobny do chodu osoby pijanej
- chwianie się i zataczanie podczas chodzenia
- aby utrzymać równowagę chory szeroko rozstawia kończyny (chód na szerokiej podstawie)
- asynergia tułowia:
- brak prawidłowej koordynacji ruchów kończyn dolnych i tułowia
- chory podczas chodzenia jakby pozostawia tułów w tyle
- zamknięcie oczu nie zwiększa zaburzeń lub tylko lekko je nasila
- w razie uszkodzenia robaka chory pada do tyłu
- w uszkodzeniu półkuli chory pada na stronę uszkodzoną
- często występują inne objawy ataksji, np. dysmetria czy zaburzenia mowy
Chód kompasowy
- występuje przy uszkodzeniu półkuli móżdżku
- jeśli choremu z uszkodzoną półkulą lub błędnikiem polecimy chodzić w miejscu z zamkniętymi oczami, obraca się w stronę uszkodzoną
Chód tylnosznurowy (generalski)
- dyssymetria:
- kroki nierównej długości, zwykle większe niż prawidłowe
- chory nadmiernie zgina kolana, gwałtownie wyrzuca stopy i silnie uderza piętą o ziemię
- chód jest niepewny:
- podczas chodzenia chory stale patrzy na stopy
- zamknięcie oczu nasila zaburzenia
- występowanie: w chorobach takich jak wiąd rdzenia, zwyrodnienie sznurowe rdzenia, w niektórych postaciach zapalenia wielonerwowego (np. toksyczne, alkoholowe) wskutek uszkodzenia obwodowych włókien przewodzących pobudzenia proprioceptywne
Bibliografia:
- Mazur „Neurologia – myślenie kliniczne”
- Jakimowicz – „Neurologia kliniczna”
- Fuller – „Badanie neurologiczne – to proste”
