Kinezjologia edukacyjna - rozwój wymiarów ciała
Kinezjologia edukacyjna opracowana przez dr Paula Dennisona i jego żonę Gail Dennison wyjaśnia zasadę funkcjonowania mózgu w trzech wymiarach:
- lateralności,
- ześrodkowania,
- koncentracji
Dynamika rozwoju wymiarów ciała
Zależna jest od:
- aktywności odruchów,
- przyjmowanych pozycji,
- podejmowanych przez dziecko czynności ruchowych, takich jak raczkowanie czy chodzenie.
Lateralność
Wymiar lateralności rozwija się najwcześniej ze wszystkich wymiarów - zależy w dużej mierze od pracy odruchów posturalnych.
To możliwość skoordynowanego działania obu półkul jednocześnie, szczególnie w linii pola środkowego.
Ta funkcja ma fundamentalne znaczenie dla umiejętności czytania, pisania, komunikacji, płynności ruchów całego ciała oraz możliwości uczenia się i poruszania.
Integracja prawo-lewo (udrażnianie przepływu impulsów przez spoidło wielkie, czyli ciało modzelowate).
Ześrodkowanie
Drugim wymiarem w kolejności kształtowania się jest wymiar ześrodkowania. Główną rolę odgrywają odruchy dynamiczne, które przygotowują do ruchów całego ciała i kończyn, do raczkowania, a później stania.
Jest możliwością koordynacji górnych i dolnych części mózgu. Ta zdolność jest związana z emocjami, ich ekspresją, odczuwaniem i relaksacją. Odpowiada za poczucie bezpieczeństwa i organizuje działania.
Integracja góra-dół (integracja kory mózgowej i układu limbicznego).
Skupienie
Jako ostatni pojawia się wymiar skupienia. Rozwija się on najszybciej, gdy dziecko wykonuje aktywne i poznawcze ruchy, angażujące całe ciało, np. w trakcie raczkowania czy podczas ruchów wielokierunkowych.
To skoordynowane działanie przednich i tylnych części mózgu. Jest związany z uczestnictwem, skupieniem uwagi oraz zrozumieniem informacji w kontekście poprzednich doświadczeń.
Ludzie pozbawieni tej zdolności mają zaburzoną uwagę i trudności w rozumieniu.
Integracja przód-tył (integracja płatów czołowych i pnia mózgu).
Opracowanie: E. Nowak
Bibliografia:
Dennison, P. E., Dennison, G., 2003, Kinezjologia Edukacyjna dla dzieci. Podstawowy podręcznik dla rodziców i nauczycieli, Polskie Stowarzyszenie Kinezjologów, Warszawa.
Materiały z kursu