Metoda Dennisona - kinezjologia edukacyjna

Dr Paul Dennison jest twórcą kinezjologii edukacyjnej. Jest to prosta i skuteczna metoda wspomagająca naturalny rozwój każdego z nas. Podstawowym jej zadaniem jest integracja myśli i działań, czyli idealna współpraca umysłu i ciała. Kinezjologia edukacyjna staje się coraz bardziej popularna w terapii dzieci ze specyficznymi trudnościami w nauce czytania. Metoda ta sprawdza się w pracy z dziećmi dyslektycznymi, dysortograficznymi i przy innych problemach szkolnych oraz dysfunkcjach wynikających z różnych wad rozwojowych.

Ta uniwersalna metoda pozwala

1. Pokonywać stresy i napięcia.
2. Komunikować się z innymi ludźmi.
3. Przezwyciężać trudności związane z dysleksją, dysgrafią i dysortografią.

Dr Paul Dennison (amerykański pedagog) opracował metodę mającą na celu zintegrowanie pracy mózgu. Jak wiemy mózg jest narządem symetrycznym, a każda półkula ma inne zadania. Prawa półkula mózgu jest odpowiedzialna za uczucia, uczenie się, percepcję przestrzeni i pamięć długotrwałą. Lewa półkula mózgowa (u osób praworęcznych) odpowiada za myślenie, analizę, widzenie szczegółów i kontrolę nad słowem. Dzięki harmonijnej współpracy obu półkul dzieci z łatwością przyswajają nową wiedzę i umiejętności. Jeśli natomiast występuje brak równowagi między pracą obu półkul, powstają różnego rodzaju zakłócenia. Uczeń może mieć wtedy problemy w nauce czytania i pisania, a nawet z wyrażaniem własnych emocji. Powstałe zaburzenia można często zlikwidować poprzez odpowiednio dobrany ruch. Dennison proponuje ćwiczenia, które prowadzą do integracji obu półkul mózgu, czego efektem może być np. płynne czytanie lub poprawa koncentracji. Działania kinezjologii edukacyjnej powodują stosunkowo szybkie i długotrwałe zmiany poprzez rzeczywiste budowanie powiązań nerwowych w obrębie mózgu i ciała, dzięki czemu uczenie przebiega szybciej, efektywniej i mniej stresująco.

Zestaw ćwiczeń mózgu można podzielić na

1. Podstawowy schemat ćwiczeń wprowadzających.
2. Ćwiczenia na przekroczenie linii środka.
3. Ćwiczenia wydłużające.
4. Ćwiczenia energetyzujące.

I PODSTAWOWY SCHEMAT ĆWICZEŃ WPROWADZAJĄCYCH

Ćwiczenia te powinny być stosowane w ciągu dnia możliwie jak najczęściej w sposób urozmaicony.

1. RUCHY NAPRZEMIENNE

1. Krzyżowanie wyprostowanych ramion przed klatką piersiową tak, aby na zmianę wyżej była ręka lewa, potem prawa.
2. Dotykanie lewą dłonią prawego łokcia i odwrotnie.
3. Dotykanie lewej dłonią prawego ucha i odwrotnie.
4. Dotykanie lewej dłonią prawego kolana i odwrotnie.

Efektem prowadzenia tych ćwiczeń jest poprawa pisania, czytania i rozumienia, wzmocnienie oddechu oraz wzrost energii.

2. PUNKTY NA MYŚLENIE

Punkty na myślenie — przekazanie informacji od prawej półkuli do lewej połowy ciała i odwrotnie; stymulacja krążenia, zwiększenie potoku elektromagnetycznej energii, likwiduje odwracanie liter i cyfr, pomaga prawidłowo układać ciało podczas czytania. Stymulacja punktów wspomaga także integrację sensoryczną, co sprzyja lepszemu przetwarzaniu informacji przez mózg.

3. POZYCJA COOC'A

Skrzyżować nogi w kostkach, wyciągnąć ręce przed siebie i przekręcić dłonie grzbietami do siebie tak, by kciuki skierowane były w dół. Teraz przełożyć jedną rękę przed drugą tak, by dłonie dotykały się wewnętrznymi stronami (kciuki nadal skierowane w dół), skrzyżować palce dłoni, zgiąć ręce w łokciach i oprzeć je na piersi. Zamknąć oczy, położyć język na podniebieniu. Oddychać swobodnie przez około 2 minuty. Po zakończeniu zwalniamy język, nogi i ręce swobodnie opuszczamy. Pozycja Cooc'a wspiera stabilność emocjonalną, uziemienie, zwiększenie uwagi, swobodny ruch czaszki, wyraźne słyszenie oraz poprawę mowy i pisania.

II. ĆWICZENIA NA PRZEKRACZANIE LINII ŚRODKA

1. LENIWE ÓSEMKI DLA OCZU

Stanąć, wyciągnąć przed siebie lewą rękę, zacisnąć pięść, a kciuk skierować do góry, narysować kciukiem w powietrzu znak „położonej ósemki” wodząc oczami za ręką – głowa jest nieruchoma. Ruch zaczynamy zawsze w lewo do góry. To samo powtarzamy prawą ręką, a potem obiema jednocześnie. Ćwiczenia te wpływają pozytywnie na koordynację wzrokowo-ruchową oraz proces czytania ze zrozumieniem.

2. SŁOŃ

Wyciągnąć lewą rękę w przód, grzbietem dłoni do góry, głowę położyć na ramieniu wyciągniętej ręki, nogi lekko ugięte, niewielki rozkrok. Rysować w powietrzu obszerne leniwe ósemki (ucho przyklejone do ramienia). Całe ciało prostujemy. Następnie to samo z prawą ręką. Ćwiczenie to uaktywnia twórcze myślenie i wspomaga rozwój pamięci długoterminowej.

3. LENIWA ÓSEMKA ALFABETYCZNA

Rysujemy kilka leniwych ósemek na dużym brystolu, potem wpisujemy w ich kształt małe litery alfabetu, zachowując kierunek w lewo do góry. Ćwiczenie to pomaga poznać zasady pisowni, wpływa na twórcze pisanie, rozwija zdolności manualne i precyzję ruchów oraz ułatwia rozpoznawanie i kodowanie symboli.

4. MOTYL NA SUFICIE

Podnosimy do góry głowę. Nosowym ruchem po suficie kreślimy leżące ósemki. Ćwiczenie to wspiera mechanizm czytania i pisania.

5. KOŁYSKA

Siadamy na podłodze, ręce lekko uginamy i opieramy się z tyłu, utrzymując tułów podniesiony. Nogi zginamy w kolanach i podnosimy stopy do góry. Usuwamy napięcie w jednym biodrze, potem w drugim, wykonując niewielkie ruchy nogami. Ćwiczenie to rozwija nawyk skupiania uwagi i zrozumienia.

6. ROWEREK

Podnosimy ręce i głowę do góry, obejmujemy głowę dłońmi i podtrzymujemy ją. Prawym łokciem dotykamy lewego kolana, potem lewym łokciem prawego kolana, itd. Oddychamy rytmicznie. Ćwiczenie to podnosi umiejętność czytania, słuchania, pisania oraz rozwija zdolności matematyczne.

7. KRAŻENIE SZYJĄ

Zwieszamy ciężko głowę i krążymy nią, zaczynając w lewą stronę. Ćwiczenie to uaktywnia procesy związane z czytaniem ze zrozumieniem, wyrażaniem emocji, myśleniem, pamięcią i liczeniem. Należy wykonywać je delikatnie, unikając nadmiernego obciążenia kręgosłupa szyjnego.

III. ĆWICZENIA WYDŁUŻAJĄCE (ROZCIĄGAJĄCE)

1. PRZYCISKANIE DZWONKA

Stanąć prosto, odstawić jedną nogę do tyłu stawiając ją na palcach. Na wydechu zgiąć w kolanie nogę stojącą z przodu, a piętę tylnej nogi starać się postawić na podłodze. Na wdechu podnosić się, prostując przednią nogę i podnosząc piętę tylnej nogi. Tylna noga powinna być wyprostowana. Potem zmienić nogi. Ćwiczenie to ma za zadanie integrację tylnych i przednich części ciała oraz mózgu, wspiera rozwój wyraźnej mowy i umiejętności językowych, słuchanie ze zrozumieniem i zdolność do kończenia rozpoczętych procesów.

2. SOWA

Jedną ręką należy chwycić mocno mięśnie barku, głowę powoli odwrócić w lewo, a potem w prawo, trzymając podbródek prosto. Głową sięgamy maksymalnie w prawo i w lewo, aby rozluźnić mięśnie szyjne. Robimy wdech, gdy głowa jest w skrajnym położeniu tam, gdzie ręka trzyma ramię; wydech wykonujemy w czasie obrotu głowy. Ćwiczenie poprawia uwagę słuchową, percepcję, pamięć oraz umiejętności komunikacyjne.

3. AKTYWNA RĘKA

Podnosimy rękę do góry, chwytamy ją drugą ręką. Podniesiona ręka stawia opór ręce trzymającej na wydechu w czterech kierunkach: w stronę głowy, do przodu, do tyłu i od ucha. Powtarzamy wszystko, zmieniając ręce. Ćwiczenie to wpływa na rozwój wyraźnej mowy i zdolności językowych, rozluźnia przeponę, ulepsza koordynację ręka–oko oraz poprawia kaligrafię i zasady pisowni.

4. WYPADY

Rozstawiamy nogi szerzej niż biodra, ustawiamy stopy pod kątem prostym względem siebie. Zginamy jedną nogę w kolanie i wykonujemy wypad, trzymając drugą nogę prostą. Tułów wyprostowany. Robimy wypad na zgiętą nogę i odwracamy głowę w stronę zgiętej nogi. Ćwiczenie to rozwija percepcję przestrzenną, relaksuje całe ciało i wspiera pamięć krótkoterminową.

5. LUŹNE SKŁONY – SIĘGAMY PO PIŁKĘ

Stań, krzyżując nogi w kostkach, wykonaj luźny skłon tułowia do przodu, wyciągając ręce przed siebie (jakby oddając ciało działaniu ziemskiego przyciągania). Ćwiczenie to wpływa pozytywnie na czytanie ze zrozumieniem, liczenie w pamięci i myślenie abstrakcyjne.

6. ZGINANIE STOPY

Siadamy, zginając nogę w kolanie, a potem kładziemy ją na udzie drugiej nogi tak, by zewnętrzna kostka dotykała uda. Końcami palców chwytamy podstawę i miejsce mocowania mięśnia podudzia, następnie zginamy i prostujemy stopę. Ćwiczenie to integruje tylne i przednie części mózgu oraz wspiera rozwój mowy i zdolności językowych.

7. KOBRA

Siadamy, opierając dłonie na stole, trzymamy plecy rozluźnione i zaczynamy oddychać „od podstawy kręgosłupa”. Skupiamy się na oddechu jak na źródle siły (a nie na pracy mięśni). Ćwiczenie to rozluźnia centralny układ nerwowy, poprawia obuoczne widzenie i wpływa korzystnie na słuchanie ze zrozumieniem oraz umiejętności mowy.

IV. ĆWICZENIA ENERGETYZUJĄCE

1. KAPTUREK MYŚLICIELA

Dużymi palcami i kciukiem chwytamy małżowinę uszną i masujemy ją (odciągając do tyłu i ściskając). Masaż zaczynamy od góry i przesuwamy się w dół do płatka ucha. Ćwiczenie to poprawia pamięć krótkoterminową, słuchanie ze zrozumieniem, umiejętność wystąpień publicznych, śpiew i grę na instrumencie.

2. ENERGETYCZNE ZIEWANIE

Dotykamy końcami palców miejsca na zębach tuż przed połączeniem żuchwy z kością szczękową, masujemy to miejsce, lekko otwieramy usta i wyobrażamy sobie, że ziewamy. Ćwiczenie kształtuje percepcję sensoryczną, motorykę oczu i mięśni zaangażowanych w artykulację oraz żucie, wspiera procesy utleniania w organizmie, uwagę, percepcję wzrokową i komunikację.

3. ODDYCHANIE PRZEPONOWE

Robimy wdech nosem. Najpierw oczyszczamy płuca, wykonując krótkie wydechy przez zaciśnięte wargi (wyobrażamy sobie, że chcemy utrzymać piórko w powietrzu). Po tym wydech możemy wykonywać również nosem. Kładziemy ręce na brzuchu; na wdechu ręce się podnoszą, a na wydechu opadają. Robimy wdech i liczymy do trzech, zatrzymujemy oddech na trzy sekundy, wydychamy licząc do trzech, ponownie zatrzymujemy oddech na trzy sekundy. Powtarzamy cykl kilka razy. Ćwiczenie to rozluźnia centralny układ nerwowy i korzystnie wpływa na proces czytania.

Bibliografia

Materiały z kursu metody Dennisona

http://www.dysleksja.waw.pl/dysleksja/praktyka/cw_dennison.html
http://synergia.alpha.pl/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=24

Opracowała: Elżbieta Ptaszyńska