Odruchy prymitywne

• chwytny dłoni
• chwytny stóp
• rdzeniowy (Galanta)

• Drażnienie dłoni
• Drażnienie przedniej części podeszwy
• Drażnienie skóry pleców przykręgosłupowo od łopatki do okolicy Th-L

• toniczne zgięcie palców 2–5, przywiedzenie kciuka
• toniczne zgięcie 5 palców
• wygięcie tułowia na stronę bodźca

• do 3–4 mies.
• do 10–20 mies.
• do 4 mies.

Zagrożenie: dyskinetyczne, spastyczne zaburzenia ruchu przy utrzymaniu odruchów.

• nadłonowy
• skrzyżowany
• Wg. Vojty

• W supinacji
• Pionowy, ucisk na brzeg górny spojenia łonowego
• Bierne zgięcie kończyny dolnej w biodrze i kolanie, wciskanie uda w kierunku panewki stawu

• przywiedzenie, rotacja wew., rozstawienie palców stóp
• wyprost obu kończyn dolnych
• wyprost kończyny dolnej przeciwnej

do 4–6 tyg.

możliwa patologia po 3 miesiącu

• nadgarstka
• piętowy

• W supinacji
• Zgięcie kończyny górnej w barku i łokciu, grzbietowe ustawienie dłoni — uderzenie młoteczkiem w nadgarstek w kierunku łokcia
• Zgięcie kończyny dolnej w biodrze i kolanie, grzbietowe ustawienie stopy — uderzenie młoteczkiem w kierunku kolana

Okresowe ruchy prostowania tej kończyny

do 4 tyg.

różne początki: od urodzenia lub po 3 miesiącu

• wyprost nóg
• automatyzm chodu

• Trzymanie za tułów w ułożeniu pionowym
• Zbliżanie do podłoża
• Stopy dotykają podłoża; przechylenie tułowia w przód z naciskiem na jedną ze stron

• Wyprost nóg i tułowia
• Naprzemienne ruchy zginania i prostowania nóg z pociąganiem tułowia w przód

do 4 tyg.

patologia możliwa po 3 miesiącu

• Babkina
• ssania
• rooting (z warg i kącików ust)
• RAF (akustyczno-twarzowy)
• ROF (optyczno-twarzowy)

• W supinacji lub na boku, ucisk na obie dłonie
• Włożenie małego palca do ust
• Drażnienie dolnej i górnej wargi oraz kątów ust
• Klaskanie w pobliżu uszu
• Zbliżanie dłoni do oczu

• Otwarcie ust
• Ruch ssania
• Obrót głowy w kierunku drażnienia
• Odruchowe mruganie

• do 4 tyg. – do 3 mies. (w zależności od odruchu)
• ssanie: od 10 dnia do końca życia (osłabienie lub zmiana fazy jest obserwowana z wiekiem)
• rooting: od 3 mies. do końca życia (słabnie w miarę dojrzewania)

• brak reakcji po 6 tyg. – nieprawidłowość
• brak reakcji słuchowej po 3 miesiącu
• brak reakcji wzrokowej po 5 miesiącu

Podparcia

Składa się z 2 części:

• odruch magnesowy
• dodatnia reakcja podparcia

Odruch magnesowy: drażnienie stopy powoduje podążanie kończyny dolnej za bodźcem.

Dodatnia reakcja podparcia: postawienie stopy dziecka na podłożu wywołuje toniczny wyprost kończyny dolnej.

do 2 miesiąca – do 4 miesiąca

Skrzyżowanego wyprostu

Polega na prostowaniu i przywodzeniu jednej kończyny dolnej podczas drażnienia podeszwy kończyny przeciwnej.

do 2 miesiąca

Pchnięcia kończyny

Zgięta kończyna dolna — drażnienie stopy powoduje wyprost kończyny.

do 2 miesiąca

Skrócenia tułowia (Galanta)

Drażnienie skóry pleców powoduje wygięcie tułowia w stronę bodźca z jednoczesnym trójzgięciem kończyny dolnej po stronie przeciwnej.

do 4 miesiąca

Moro

Składa się z 2 części:

• I faza: gwałtowne odwiedzenie kończyn górnych i rozstawienie palców rąk — ruch odbywa się od centrum do peryferii.
• II faza: ruch od peryferii do środka — dziecko zamyka środek ciała, zgina kończyny, zaciska palce w pięści.

Uwaga: utrzymywanie reakcji Moro po 6 miesiącu może sugerować zaburzenia neurologiczne i wymaga oceny.

do 6 miesiąca (częściowo do 6 tygodni w zależności od fazy)

TOB – toniczny odruch błędnikowy

• Zmiana ułożenia z pozycji pronacyjnej do supinacyjnej
• Zmiana ułożenia z pozycji supinacyjnej do pronacyjnej

• Wzrost napięcia prostowników tułowia i kończyn (przy jednej zmianie)
• Wzrost napięcia zginaczy tułowia i kończyn (przy odwrotnej zmianie)

do 4 miesiąca

ATOS – asymetryczny odruch szyjny

Obrót głowy w bok

Wyprost kończyn i tułowia po stronie twarzowej oraz zgięcie kończyn i tułowia po stronie potylicznej.

Toruje:

• umiejętność sięgania, chwytania
• różnicowanie prawej i lewej strony ciała (linia środkowa)

do 6 miesiąca

STOS – symetryczny odruch szyjny

• Zgięcie głowy do klatki piersiowej
• Odchylenie głowy do tyłu

• Zgięcie kończyn górnych i wyprost kończyn dolnych
• Wyprost kończyn górnych i zgięcie kończyn dolnych

Toruje:

• sięganie rękami do kolan
• przyjmowanie pozycji klęcznej

3–6 miesiąca

Nastawcze szyjne

Skręt głowy

Powoduje obrót tułowia en bloc w kierunku skrętu głowy.

Toruje: obracanie tułowia na bok.

do 6 miesiąca

Głowy w przestrzeni

Po zmianie pozycji ciała głowa zawsze przyjmuje ustawienie pionowe. Jest najwyższym punktem w przestrzeni.

3–4 miesiąc

Głowy na ciało

Ustawienie głowy w płaszczyźnie ciała w trakcie badania odruchu trakcyjnego.

ok. 3 miesiąca

Ciała na ciało

1. Rozpoczyna ją skręt głowy, który pociąga za sobą reakcję nastawczą barków i przeciwskręt obręczy biodrowej. Później miednica wykonuje ruch w tym samym kierunku co barki i obręcze ustawiają się w jednej płaszczyźnie.
2. Może być rozpoczynana przez rotację miednicy, która pociąga za sobą reakcję nastawczą barków i głowy.

5–6 miesiąc

• podparcie z przodu (7 miesiąc)